103وعسكر دولت عثمانى در آن ساكناند.» 1و نيز مى گويد قشله و توپخانه معتبرى از دولت عثمانى در خارج از شهر مدينه است كه قشون دولتى در آن به سر مى برند. 2همچنين او در مورد قلعه و توپخانه و قراول خانۀ (قشلاق) سربازان عثمانى در بدر و حنين اشاراتى داشته است. 3او غير از اين اطلاعات، معلوماتى درمورد بقعۀ مبارك حضرت پيغمبر و خدمات سلاطين عثمانى مى‌دهد؛ اين نكته‌اى است كه در بيشتر سفرنامه‌ها ذكرش آمده است:
«بناى سابقش را سلطان مجيدخان برچيده و از نو مسجدى ساخته است. الحق كه بناى ملوكانهاى است.» 4از سنت‌هاى ايام حج نذر براى مكه و مدينه بوده كه گزارش آن در سفرنامۀ اعتمادالسلطنه 5چنين آمده است:
«هشت عدد شمع كافورى كه وزن هر عدد پنجاه من تبريزى است، كه ميان جعبه مثل تابوت نعشاست، هر دو شمع بارِ يك نفر شتر پر قوت است، ازاسلامبول ميآورند. همراه امير حج، چهار عدد آن شمع، نذر مدينه منوره است و چهار عدد ديگر نذر مكۀ طيبه است. در خارج شهر شام مى گذارند و هشتصد من روغن زيتون است كه در شهر شام بايد عمل آورده و ميان شيشههايى گذارده و در صندوق شترى بسته، در جاى خارجى حاضر باشد كه روغن مزبور بالمناصفه، نذر روشنايى مكه و مدينه است كه هر دو نذر پادشاه روم است، مستمراً بايد همراه كاروان حج روانه گردد.»
از اقبال نايب الصدر شيرازى، سفرنامه‌نويس ايرانى بود كه امكان يافت به همراه اغوات و رؤساى صوفيان در مسجد نبوى در مراسم شمع سوزى شركت كند. 6مشاهدۀ اسامى امام حسن، امام