102بود يك حلق انگشترى فيروز ممتاز دادم كه به اصطلاح جوهريان محل فيروزه و حد آب و رنگ اين جواهر ايرانى است با يك فرد قاليچه كه نمايند حسن صنعت مملكت ما و از ابريشم خالص است. به ضميم چند قطعه گلدوزى گيلان به خدمت ايشان تقديم نماييد.»

امين الدوله ذكر مى كند كه در مراسم شامى كه به افتخار او ترتيب داده شده بود، يك قطعه از پارچه، از پوشش كعبه، توسط شريف مكه به او هديه داده شد. امين الدوله كه بدون آمادگى آمده بود، از شريف مكه عذرخواهى مى‌كند و يك انگشتر فيروزهاى و يك قالى ابريشمى و يك شال با تزيينات زيبا به او هديه داد. ¹كليددار كعبه نيز به او يك قطعه پردۀ كعبه كه بر روى يك پارچه سياه تزيين شده بود، به همراه يك بطرى عطر گل فرستاد. امين‌الدوله بسيار خوشحال از اين هدايا از مكه ارمغان ديگرى همراه خود به ايران نمى‌برد؛ چرا كه اين هداياى باارزش كه امين‌الدواله به تهران مى‌برد براى او كفايت ميكرد. ²خدمات پادشاهان عثمانى

ازنكات جالب توجه سفرنامه‌هاى حجاج ايرانى، اشارۀ آنها بهخدمات نيك وخيرخواهانۀ سلاطين عثمانياستكه درسرزمين‌هاى مقدس انجام مى‌شد. از روزيكه هارونالرشيد حاكميت و خدمتگزارى حرمين را به عهده گرفت، آنها خدمت به حرمين را به منزلۀ شرف وآبروى خود تلقى كردند. سلاطين عثمانى نيز همين سياست را در پيش گرفته و همفكر و همگام با آنان به انجام خدماتى براى حرمين پرداختند. بنابراين، هم در حرمين و هم مسيرهاى منتهى به حرمين، آثار خيريۀ آنها به چشم مى‌خورد كه يادگار آنها در اين سرزمين است.

سيف الدوله به اين قلعهها توجه زيادى داشته و در سفرنامۀ خود اين موضوع را چنين مورد توجه قرار مى‌دهد:

«دو ساعت قبل از رسيدن به بئر عباس، آخر دره، قلعۀ كوچكى است كه توپخانه