53وسيله اجتماع مردم مشرق و مغرب را فراهم آورد تا همديگر را بشناسند.» 1در سايه شناخت يكديگر، زمينه تبادل آرا و افكار فراهم مىشود و هر گروه، از هر ديارى كه مىآيد، دستاوردهاى علمى و پيشرفتهاى فرهنگى و اقتصادى خويش را به برادران دينى ديگر مناطق و كشورها انتقال مىدهد و با اين عمل، نردبان ترقى و تعالى را براى همديگر فراهم مىنمايد و نقطههاى قوّت و ضعف خويش را شناسايى مىكنند و در صدد تقويت خويش بر مىآيند.
* از آثار و منافع اجتماعى حج، تنظيم برخورد اجتماعى زن و مرد است; چرا كه در ايام حج، آموخته مىشود كه در برخوردها مواظب يكديگر باشند و بهگونهاى ظاهر نشوند كه هوسانگيز باشد، بلكه بايد به دور از هرگونه آرايش و با لباس معمولى، در مقابل هم ظاهر گردند و حتّى بايد از لذّت جنسى حلال هم صرف نظر كنند تا تمرين و آزمايشى در پهنه زندگى اجتماعى گردد; فَلاَ رَفَثَ وَلاَ فُسُوقَ وَلاَ جِدَالَ فِي الْحَجِّ 2كه مراد از «رفث» هرگونه لذّت جنسى در ايام احرام است. پس «عفّت اجتماعى» در موسم حج، تمرين داده مىشود تا در غير موسم حج برخوردهاى زن و مرد بهبود يابد.