101
قول مشهور
1. مرحوم شيخ مفيد (متوفاى 413 هجرى قمرى) در كتاب شريف «الارشاد» مىنويسد:
امام حسين عليه السلام به خاطر ترسى كه از دشمن داشت، نتوانست حج را بهجا آورد و نيت خود را به عمرۀ مفرده تبديل كرد و پس از اتمام اعمال عمره، مكه را به سوى عراق ترك نمود.
«و لمّا أراد الحسين عليه السلام التوجه إلى العراق، طاف بالبيت و سعى بين الصفا و المروة و أحلّ من إحرامه و جعلها عمرة لأنّه لم يتمكّن من تمام الحجّ مخافة أن يقبض عليه بمكة، فينفذ إلى يزيد بن معاوية، فخرج عليه السلام مبادراً بأهله و ولده و من انضمّ إليه من شيعته» 1وقتى امام حسين عليه السلام تصميم گرفت به عراق برود، خانۀ خدا را طواف كرد و ميان صفا و مروه سعى نمود و از احرام خود خارج شد و آن را عمره قرار داد (تبديل نيت به عمرۀ مفرده) زيرا به خاطر دستگير شدن در بين مناسك نمىتوانست اعمال حج را به پايان برساند. چون مىخواستند او را دستگير كنند و نزد يزيد بن معاويه ببرند. از اين روى امام عليه السلام با خانواده خود و شيعيان همراهش از مكه خارج شدند.
2 - محمدبن احمد بن على الفتال النيشابورى (متوفاى 508 قمرى) كه رييس نيشابور او را به شهادت رساند (معجم رجال الحديث) در روضة الواعظين (ص 177) گفتارى مثل گفتار شيخ مفيد، در كتاب خود نقل كردهاند.
3 - شيخ طبرسى (متوفّاى 548 قمرى) علت تبديل احرام امام عليه السلام به عمرۀ مفرده را اينگونه بيان مىكند كه: «لأنّه لم يتمكّن من تمام الحجّ مخافة أن يقبض عليه بمكّة فينفذ إلى يزيد بن معاوية» ؛ زيرا به خاطر دستگير شدن در هنگام انجام مناسك، نمىتوانست اعمال حج را به پايان برساند، چون مىخواستند او را دستگير كنند و نزد يزيدبن معاويه ببرند. 2نكته: از كلمۀ «من تمام الحجّ» در نقل شيخ مفيد و شيخ طبرسى فهميده مىشود كه امام عليه السلام مُحرم به احرام حج نشده بوده، بلكه نيت عمرۀ تمتع را به عمرۀ مفرده تبديل كردند.
4 - علّامه سيد مرتضى عسكرى در كتاب «معالم المدرستين» ، به نقل تاريخ ابن كثير (متوفاى 744 قمرى) از امام حسين عليه السلام نقل مىكند كه: «ثمّ طاف الحسين بالبيت و بين الصفا و المروة و قص من شعره و أحلّ من إحرامه و جعلها عمرة» . 3