95شخصاً ديده و در مورد آنها تحقيق كرده است. او در اين مورد مىنويسد:
«كسى كه از راه جده وارد مكه مىشود، در دروازۀ شهر، دو برج بزرگ را مىبيند كه آنها را شريف مكه براى حراست و نگهبانى و دفاع از پايتخت مقدس ساخته است. پس از ورود به شهر، در مسافت كوتاهى، مأموران دولتى از كالاهاى وارد شده ماليات مىگيرند، بعد وارد محلّۀ جرول كه مىشود، مىبيند در آن مكان بياباننشينانى ساكناند، كه در مكه و جده تجارت مىكنند. بعد از آن، وارد محلّۀ الباب مىشود كه يك خيابان وسيع و طولانى آن را در بر مىگيرد. در دو طرف خيابان، خانههاى بزرگ و زيبا محلّۀ الشبيكه را تشكيل مىدهند كه در سمت راست امتداد دارد.»
بيركهارت مىافزايد:
«اين محلّهاى است كه اصحاب پيامبر در آن ساكن بودند و در زمان جنگهاى خود با قريش، در آن به سختى روزگار مىگذراندند.» 1به اين ترتيب، بيركهارت با دقت، جزئيات را در مورد مكه، خيابانها، كوچهها بازارها، كوهها، ساختمانهاى دولتى، مردم و اماكن تاريخى و ديگر مسائل، بررسى و توصيف مىكند.
محلّههاى مكه و موقعيت تاريخى آنها
بيركهارت به شدّت علاقمند بود كه در مورد آنچه از مكه خارج يا به آن وارد مىشود، اطلاعاتى داشته باشد و هرچه را كه ديد يا شنيد به دقت در مورد آن تحقيق كند.
از اين رو، به واقعيتهاى موجود در مكه، به اندازۀ مسائل تاريخى آنجا توجه داشت كه همۀ اينها بر اساس روش و انديشۀ جامع و مانع او، اگر اين تعبير درست باشد، استوار بود. گاهى مىبينيم به آثار تاريخى، كه در كوچه و پسكوچههاى مكه وجود دارد نيز اشاره كرده است، بى آنكه يكى از آنها را فراموش كند. براى نمونه، بر روى تپۀ غربى كه از طرف وادى مشاهده مىشود و در مقابل المسفله قرار دارد، بناى كوچكى ساخته شده كه گنبد بلندى دارد. اين بناى يادبودى است كه براى خليفه، عمربن خطاب ساخته شده و آن را «مقام سيدنا عمر»