70«قال عطاء سألت ابن عباس، فقلت: يابن عباس إنّي توسّطتُ الجمرة فرميت بين يديّ و من خلفي و عن يميني و عن شمالي فو اللّه ما وجدت له مسّا» . 1«به ابن عبّاس گفتم: من در وسط جمره رفتم، پيش رو و پشت سر و طرف چپ و راست خود را رمى كردم ولى چيزى احساس نكردم؛ ابن عبّاس در جواب گفت:
به خدا سوگند هرگاه حجّ كسى قبول شود سنگهاى او را (فرشتگان) به آسمان مىبرند.»
* * *
از اين عجيبتر بلاهايى است كه بر سر عبارات كتاب «مرآة الحرمين» ، نوشتۀ «رفعت پاشا» آمده است كه صدر و ذيل آن را متأسفانه بريدهاند.
توضيح اينكه: نويسندۀ كتاب؛ يعنى «رفعت پاشا» در قرن چهاردهم مىزيسته و در آن زمان، در محلّ جمرات ستونى وجود داشته است و مردم به آن سنگ مىزدهاند و گفتيم كه علامت را به جاى محل اشتباه مىكردند. عبارتى كه از وى نقل شده چنين است:
«و بعض الناس لا يكتفي بالحصيات الصغيرة بل يأتى بأحجار كبيرة و يرمي بها الجمرة، العمود القائم، بل لا يرتاح له بال الاّ إذا هدم جزء من البناء و منهم من يقف على البناء و يرمى! و منهم من يلصق به جسده و يرمى!» . 2«بعضى از مردم قناعت به سنگريزههاى كوچك نمىكنند بلكه سنگهاى بزرگ مىآورند و به جمره (عمود قائم) مىزنند بلكه بعضى آسوده خاطر نمىشوند مگر مقدارى از آن را ويران كنند، و بعضى از آنها از ستونها بالا مىروند و رمى مىكنند و بعضى بدن خود را به ستون مىچسبانند و رمى مىكنند.»
حال اگر صدر و ذيل عبارت كه از آن حذف شده است را به آن بيفزاييم مطلب را بهكلى دگرگون مىسازد. صدر عبارت چنين است:
«و من فكاهات الحجّاج عند رمي الجمرات السبع، إنّ بعضهم. . . و منهم من يقف على البناء» .