71بالا رفتن از ستونها را به عنوان يك مسألۀ فكاهى ذكر كرده، اشاره به اينكه هيچ عاقلى بهطور جدّى دست به چنين كارى نمىزده است.
و در ذيل عبارت او مىخوانيم:
«قال المحبّ الطبري: و ليس للرمي حدّ معلوم، غير أنّ كلّ جمرة عليها عَلَم و هو عمود معلّق هناك فيرمى تحته و حوله و لا يبعد عنه احتياطاً و حَدَّه بعض المتأخرين بثلاثة أذرع من ساير الجوانب الاّ في الجمرة العقبة فليس لها الا وجه واحد لأنّها تحت الجبل» . 1«محبّ الدين طبرى چنين گفته: براى رمى حدّ معيّنى نيست، جز اينكه هر جمرهاى علامتى دارد كه به صورت عمودى در آنجا معلّق است، بايد زير آن و اطراف آن را رمى كند و احتياط آن است كه از اطراف آن دور نرود و بعضى از علماى متأخّرين حدّ آن را سه ذراع از هر طرف تعيين كردهاند، جز در جمرۀ عقبه كه فقط يك طرف دارد؛ زيرا در زير كوه (تپّهاى) قرار گرفته است.»
* * *
از اين عبارت چند مطلب به روشنى استفاده مىشود:
1 - عمودها جمره نيست، بلكه جنبۀ علامت دارد.
در زمان محبّالدين طبرى كه از علماى قرن پنجم است، ستونى در كار نبوده، بلكه عمود معلّقى به عنوان علامت در آنجا آويزان بوده است و زير آن را رمى مىكردهاند.
2 - محلّ رمى زير عمودها و اطراف آن است و جالب اينكه از اين تعبير بر مىآيد كه ستون سنگى در كار نبوده بلكه عمودى آويزان بوده كه زير آن را مىتوانستند رمى كنند (نسبت به مركز حوضچه) .
3 - بعضى حوضچۀ اطراف آنرا، از هر طرف سه ذراع تعيين كردهاند (هر ذراع تقريباً نيم متر است) كه قطر آن مجموعاً سه متر در سه متر مىشده (جز در جمرۀ عقبه كه در كنار تپّهاى قرار داشته فقط از يكطرف رمى مىشده؛ يعنى يك نيم دايره كه قطر آن سه متر بوده و شعاع آن يك متر ونيم.