156پرسيدم چه نيكوكار باشد و چه فاجر؟ ! حضرت فرمود: چه نيكوكار باشد و چه فاجر.» 1على بن سليمان گويد از امام عليه السلام پرسيدم: «اگر كسى در عرفات مرد، در همانجا دفن شود يا به حرم منتقل گردد؟ حضرت فرمود: او را به حرم انتقال دهند و در آنجا دفن شود؛ زيرا حرم افضل است.» 2اين خصوصيت حرم نيز نمايانگر آن است كه آنجا نزد خداوند عزيز و داراى حرمت است و با اين ويژگى از ديگر مكانها برتر و ممتاز مىشود.
تخيير نماز در حرم
همانگونه كه مىدانيم، مسافر بايد نمازش را قصر بخواند، اما اين مسأله استثناهايى هم دارد كه از آن جمله است نماز خواندن در اماكن چهارگانۀ: مكّه، مدينه، مسجد كوفه و حائر حسينى كه در اينجاها مسافر مخيّر است ميان «قصر» و «تمام» . البته در اينجا مباحث فقهى و استدلالىِ زيادى مطرح است كه ما اينك در صدد بيان احكام اين اماكن چهارگانه نيستيم و نمىخواهيم بحث استدلالى اين مسأله را مطرح كنيم چرا كه اين مطلب نيازمند به تحقيق جداگانهاى است.
«امّا خلاصه اينكه در بسيارى از روايات و همچنين فتواى عدّهاى از فقها كه مسافر مخيّر است در خواندن نماز بين قصر و تمام عنوان حرم مكّه مطرح است، اگر چه نسبت به خود مسجدالحرام مورد توافق اقوال است اما در باب حرم مكّه عدۀ زيادى از فقها به اين فتوا دادهاند كه در تمام حرمِ مكّه، مسافر مخيّر بين تمام و قصر است.
تذكر اين نكته لازم است كه امام خمينى قدس سره قائل است كه تخيير در نماز مختصّ به مسجدالحرام است البته با توسعهاى دارد امّا عدهاى از مراجع فعلى قائلند كه اين حكم اختصاص به مسجدالحرام ندارد بلكه تمام مكّه را شامل مىشود.» 3روايات زيادى هم داريم كه اثبات مىكند تخير در كلّ حرم مكّه است.
على بن يقطين عن ابىالحسن عليه السلام:
«في الصلاة بمكّة قال من شاء أتمّ ومن شاء قَصَر» . 4
على بن يقطين از امام كاظم عليه السلام در مورد نماز در مكّه نقل مىكند كه فرمود: اگر خواست تمام بخواند و اگر خواست قصر بخواند.