250مشورت دارد، در نظر مىگيرد و علاوه بر آن در هيأت وزيران بسيارى از لوايح و قوانين مورد بررسى قرار مىگيرد. در سطح ملل اسلامى و به تعبير امت واحدۀ اسلامى رايزنى و مشورت و تبادلنظر بايد به شكل مدرن و پويا انجام گيرد و زمانى مناسبتر از موسم حج و محلى نيكوتر از محل اجتماع بزرگ حج جهت تحقق اين امر ديده نمىشود. اقوام و ملل مختلف مىتوانند از اين فرصت استثنايى استفاده نمايند و آخرين تجارب سودمند خود را در اختيار مسلمانان قرار دهند و نقاط ضعف و قدرت را با نظر كارشناسى مطرح نمايند. در اين صورت نشست سالانه و همايش بينالمللى تبادل افكار شكل واقعى خود را پيدا مىكند. حج مىتواند مبدل به يك كنگرۀ عظيم فرهنگى شود و انديشمندان جهان اسلام در ايامى كه در مكه و مدينه هستند، گرد هم آيند و افكار و ابتكارات خويش را به ديگران عرضه كنند.
امام صادق عليه السلام يكى از فوايد حج را همين رايزنى و تبادل فرهنگى مىداند آنجا كه مىفرمايد:
«فجعل فيه الاجتماع مِنَ الشرق والغرب وليتعارفوا و. . . لتعرف آثار رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله وتعرف اخباره ويذكر وَلاٰ ينسى» .
«اجتماع مردم شرق و غرب را در آيين حج مقرر داشت تا آثار پيامبر صلى الله عليه و آله و اخبار او شناخته شود و مردم آنها را به خاطر آورند و هرگز فراموش نكنند.»
و سپس در آخر مىفرمايد:
«اگر هر قوم وملّتى تنها از كشور و بلاد خويش سخن بگويند و تنها به مسائلى كه در آن است بينديشند، همگى نابود مىگردند و كشورهايشان ويران مىشود. منافع آنها ساقط مىگردد و اخبار واقعى در پشت پرده قرار مىگيرد.» 1امام راحل قدس سره دراينباره مىفرمايد:
«حجاج محترم جهان را دور هم گرد آورده و در مصالح اسلام و مشكلات مسلمين تبادل آراء نموده و در حل مشكلات و راه رسيدن به آرمان مقدس اسلام تصميمات لازم را اتخاذ نماييد و راههاى اتحاد بين همۀ طوايف و مذاهب اسلامى را بررسى كنيد.» 2در جاى ديگر مىفرمايد: در اين اجتماع مقدس، حج اولاً - در مسائل سياسى اسلام و ثانياً - در مسائل خصوصى كشورهاى اسلامى تبادل نظر كرده، ببينند