249مىكند. فلسفۀ حج بايد جوابگوى اين فريادهاى مظلومانه باشد.» 1در جاى ديگر مىفرمايد:
«براى آزادى سرزمين اسلامى فلسطين از چنگال صهيونيسم، دشمن سرسخت اسلام و انسانيت، چارهانديشى كنيد.» 24 - رايزنى و شور و مشورت و مبادله فرهنگى:
در اسلام شور و مشورت از جايگاه ويژهاى برخوردار است. در قرآن ضمن اين كه يك سوره «شورى» ناميده شده، در سه آيه به شورا پرداخته شده است. خداوند متعال به پيامبرش دستور مىدهد كه در امور اجتماعى با مردم مشورت كند و مىفرمايد: وَشٰاوِرْهُمْ فِي الأَمْر؛ «و در كار با آنان مشورت كن» 3و در آيۀ ديگر يكى از اوصاف مؤمنان را مشورت كردن مىداند و مىفرمايد:
وَاَمْرُهُمْ شُورىٰ بَيْنَهُم؛ «مؤمنان كارشان با مشورت با يكديگر است.» 4علاوه بر آيات، رواياتِ بسيارى از ائمۀ اطهار عليهم السلام دربارۀ مشورت وارد شده است كه براى پرهيز از اطالۀ كلام، از ذكر همۀ آنها خوددارى مىكنيم و فقط به روايتى از رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله بسنده مىكنيم كه فرموده است:
«اذا كان امراؤكم خياركم واغنياؤكم سمحاءكم وأمركم شورى بينكم فظهر الأرض خير لكم من بطنها واذا كان امراؤكم شراركم واغنياؤكم بخلاءكم ولم يكن امركم شورى بينكم فبطن الارض خير لكم من ظهرها» .
«هنگامى كه زمامداران شما نيكانتان و توانگران شما سخاوتمندانتان باشند و كارهايتان به مشورت انجام شود پس روى زمين از زير زمين براى شما بهتر است اما هنگامى كه زمامداران شما بدان و توانگران شما افراد بخيل باشند و كارهايتان به مشورت انجام نشود پس زير زمين از روى زمين براى شما بهتر است.» 5وقتى على عليه السلام خود را از مشورت بىنياز نمىداند آنجا كه مىفرمايد: «فلا تكفّوا عَنْ مَقٰالة بحقّ أو مشورة بعدل» .
«از گفتن حق يا مشورت به عدل خوددارى نكنيد.» 6تكليف آحاد جامعۀ اسلامى روشن مىشود.
بر اين اساس، هر حكومتى براى پيشبرد مقاصد خود در كنار قواى ديگر، قوۀ مقننه، كه وظيفۀ قانونگذارى بر اساس