204ايمان را از گردن خارج كرده است.» 1نقش اين عامل، در دورى مسلمانان از هم، نقشى اساسى و غير قابل انكار است و با توجّه به همين نكته است كه امام خمينى قدس سره همۀ مسلمانان و بهويژه حجاج بيتاللّٰه الحرام را به مدّنظر قرار دادن مصالح عالى اسلام و پرهيز از فرقهگرايى و تعصّبهاى جاهلانه فراخوانده، مىگويد:
«لازم است حجّاج بيتاللّٰه الحرام در اين مجمع عمومى و سيل خروشان انسانى، فرياد برائت از ظالمان و ستمكاران را هرچه رساتر برآورند و دست برادرى را هرچه بيشتر بفشارند و مصالح عاليۀ اسلام و مسلمين مظلوم را فداى فرقهگرايى و ملّىگرايى نكنند و برادران مُسْلم خود را هرچه بيشتر متوجّه به توحيد كلمه و ترك عصبيتهاى جاهلى كه جز به نفع جهانخواران و وابستگان آنان تمام نمىشود، بنمايند كه اين، خود، نصرت خداوند تعالى است.» 2«از مسائلى كه طرّاحان براى ايجاد اختلاف بين مسلمانان طرح [ كردهاند ] و عمّال استعمارگر در تبليغ آن بهپاخاستهاند، قوميّت و مليّت است و مسلمانان را در مقابل هم قرار دادهاند. در حبِّ وطن حرفى نيست، ولى ملّىگرايى كه به دشمنى بين مسلمين و شكاف در صفوف مسلمين منجر [ مىشود ] برخلاف اسلام و مصلحت مسلمين است.» 3«هان! اى مسلمانان قدرتمند به خود آييد و خود را بشناسيد و به عالم بشناسانيد و اختلافات فرقهاى و منطقهاى را كه بهدست قدرتهاى جهانخوار و عمّال فاسد آنها براى غارت شما و پايمال كردن شرف انسانى و اسلامى شما بار آمده، به حكم خداى تعالى و قرآن مجيد، به دور افكنيد.» 42- كجفهمىها و ارائه تفسيرهاى متفاوت از اسلام
يكى از اصلىترين و بزرگترين موانع وحدت، كجفهمىها و تجزيه و تحليلها و تفسيرهاى غلط و بعضاً متضاد از اسلام، از سوى نااهلان و در نتيجه دورشدن مسلمانان از حقيقت دين و معارف اسلامى است.
متفكر شهيد، مرتضى مطهرى رحمه الله تحت عنوانِ «انحطاط مسلمين در عصر حاضر»