62احتياط وجوبى مىدانند وظيفه دارد تأخير بيندازد. . .» 1نقد و بررسى: از ديدگاه صاحب نظريۀ مورد بحث، تأخير ذبح تا روز سيزدهم ذىالحجه جايز است 2بنابراين، در صورتى كه حاجى بتواند در يكى از روزهاى دهم تا سيزدهم قربانى خود را در منا ذبح كند و اسرافى هم پيش نيايد، مسلّماً بر راههاى ديگر مانند ذبح در مذابح جديد و يا در وطن، مقدم است لذا ذبح در غير منا از ديدگاه ايشان فقط در صورتى جايز است كه در هيچيك از روزهاى مزبور ذبح در منا با رعايت شرايطش امكان پذير نباشد.
3 - اشكال سوم نويسنده اين است كه:
«اين دليل مبتنى بر اين است كه وادى محسّر جزو منا نباشد در حالى كه بعضى از فقها بر اين باورند كه وادى محسّر جزو منا است و مرحوم شهيد ثانى اين نظريه را به بسيارى از فقها نسبت داده، مىنويسد:
و (محل الذبح) لهدى التمتع (و الحلق منى وحدها من العقبة) و هى خارجة عنها (الى وادى محسّر) و يظهر من جعله حدّاً خروجه عنها ايضاً و الظاهر من كثير انّه منها. . . و بدون شك حجاج مىتوانند بدون هيچ عسر و حرج و منع قانونى در مسلخهاى جديدى كه در وادى محسّر ساخته شده قربانى كنند و امكان قربانى در وادى محسّر طبق اين نظر در حقيقت امكان قربانى در منا است.» 3نقد و بررسى: چنانكه خود نويسنده نيز التفات داشته است، در مورد حدود منا، فقها نظريۀ واحدى ندارند. از ديدگاه صاحب نظريۀ مورد بحث و بسيارى از فقهاى معاصر، وادى محسر خارج از منا است، در نتيجه امكان ذبح قربانى در آنجا به معناى امكان قربانى كردن در منا نيست. بدين ترتيب اختلاف فتواى فقها در اين مورد به اختلاف در يك مسألۀ موضوعى يا صغروى بر مىگردد كه همان تعيين حدود منا است و واضح است كه هر فقيهى طبق نظريه مورد قبول خود در تشخيص موضوع، فتوا مىدهد، بنابراين اگر كسى اشكالى بر اين نظريه داشته باشد، بايد اثبات كند كه سرزمين منا شامل وادى محسّر نيز مىگردد نه اينكه صرفاً نظريۀ ديگران را بدون استدلال نقل نمايد.
امّا در مورد حدود منا بايد گفت: در حديثى از امام صادق صلى الله عليه و آله آمده است: «و حدّ منىٰ من العقبة الىٰ وادي محسّر» 4اين حديث را مرحوم صدوق با دو سند ازامام صادق صلى الله عليه و آله نقل