122اين توجه، عالمانى كه بگونهاى پى ساختهاى فكرى جريان وهابىگرى را شكل مىدهند، سهم بيشترى دارد، آثار ابن تيميه، ابن قيم و. . . اينگونه است. «بدائعالتفسير» پژوهشهاى تفسيرىِ پراكندۀ ابن قيم است در ميان آثارش، كه جمع و تدوين شده است در 5 جلد نشر يافته است، و ديگر آثار. . .
در مجموعههاى انتشاراتى مكه و مدينه نشر آثار جهان عرب بويژه مصر و لبنان و سوريه نيز وسيع و قابل توجه بود. به هر حال آنچه ياد شد، براى كسانى كه به مسائل فرهنگى جهان اسلام به جدّ مىانديشند، تأمل برانگيز است. گسترش مسائل فرهنگى و علمى از اين ديدگاه با تنگمايگى و سطحى انديشه بويژه در مسائل كلامى و مطالب بنيادى دين، مىتواند پىآمدهاى سوئى بر تفكر در جهان اسلام داشته باشد. نمونههايى از اين تأثير هماكنون در برخى از جوانان تحصيل كرده در اين ديار - بومى و غير بومى آن - ديده مىشود.
به گفتۀ يكى از فاضلان:
اين تصميم (گستراندن فضاى نشر فرهنگ در عربستان) زيانهاى غير قابل جبرانى خواهد داشت. نخست اين كه آزادانديشى كه خصيصۀ تمدن و فرهنگ اسلامى است و اين امر در طول تاريخ اسلام، گاه در بغداد، گاه در بصره، گاه در مصر، گاه در نيشابور و گاه در اصفهان رخ مىنموده است، از صحنۀ انديشۀ اسلامى تا حدودى رخت خواهد بست و نيز انديشههاى راهگشا و كارساز، وراى مجادلههاى فرقهاى و كلامى و عقيدتى، جاى خود را به بحثهاى كينهتوزانه و تفرقهافكنانه در دوران امت اسلامى خواهد داد و اين خود خسارتى است.
كتابهاى ضد شيعى در عربستان
مظلوميت شيعه در گسترۀ تاريخ اسلام قصۀ پر غصۀ تاريخ اسلام و مسألۀ هميشه تازۀ آن بوده است. اتهامات متوجه به آن، از خاستگاه آن گرفته تا مباحث كلامى، فقهى و اخلاقى را شامل مىشده است. كسان بسيارى در راه دفاع از فرهنگ تشيّع و پاسخگويى به اتهامات شهد شهادت نوشيدند و جهلمداران فراوانى با اين پندارهاى ناصواب، بسيارى را عليه شيعه شوراندند. مكه و مدينه سرزمين وحى و جايگاه تابشهاى انوار الهى است. در اين سرزمين نيز شيعه هماره مظلوم بوده است، حوادثى كه عليه شيعه در اين ديار رخ داده است، نيز فصل