111بدينوسيله اعراب را مىترسانيدند و آنان اميدوار بودند كه آن روز نزديك است.
(شايان گفتن است) يهود در منطقۀ مدينه تا جنوب فلسطين از زمينداران و ثروتمندان محسوب مىشدند. براى ساكنين مكه ضرورى بود تا از حوادثى كه در خارج جزيرة العرب بويژه در عراق و شام رخ مىداد، آگاهى يابند و چگونه مىتوان گفت از آن نواحى اطلاعى نداشتند، در حالى كه تجار كاروانهاى آنان را براى تجارت به اين نواحى مىبردند و كشتيهاى هند و ايران به سواحل شرقى (حجاز) مىآوردند؛ لذا از پيشرفتها و تازگيهايى كه در آن نقاط مىديدند آگاهى يافته و از برادران عرب خود در عراق و شام، اخبار ايران و روم و پيشرفتهاى بوجود آمده در جهان را مىشنيدند و نيز از مسافران كشتيهايى كه به سرزمين آنان مىآمدند، از اخبار آفريقا و هند و سواحل مقابل سواحل شرقى جزيرة العرب اطلاعاتى حاصل مىكردند.
يادآورى قرآن كريم به قريش از پيروزى ايران بر روم (در سورۀ روم) دليلى بر رسيدن خبر غلبۀ ايرانيان بر روم به قريش بوده است، در غير اين صورت قرآن كريم قريش را با آن خبر مخاطب نمىساخت و آنان را بشارت نمىداد كه پيروزى ايران زمانى طولانى دوام نخواهد داشت و هر زمان طول بكشد سرانجام روميان بر دشمنان خويش غلبه يافته و آنچه خسارت ديدهاند را جبران مىكنند. بدين علت بزرگان قريش در انديشه فرورفته و از اين حادثۀ بزرگ جهانى عبرت مىگرفتند.
قرآن كريم اعراب يا ساكنان بيابان را به خشونت و سنگدلى و فرصت طلبى توصيف مىكند. در اين آيه آمده است:
«و من الأعراب من يتخذ ما ينفق مغرماً و يتربص بكم الدوائر، عليهم دائرة السوء و اللّٰه سميع عليم.» 1در آيات ديگرى از نفاق آنان ياد مىكند:
«الأعراب أشد كفراً و نفاقاً و أجدر ألّا يعلموا حدود ما أنزل اللّٰه على رسوله و اللّٰه عليم حكيم.» 2و «وممّن حولكم من الأعراب منافقون.» 3قرآن كريم همينطور آنان را به فرصت طلبى توصيف مىكند:
«سيقول لك المخلفون من الأعراب، شغلتنا أموالنا و أهلونا فاستغفر لنا، يقولون بالسنتهم ما ليس فى قلوبهم. قل، فمن يملك لكم من اللّٰه شيئاً ان أراد بكم ضَرّاً أو أراد بكم