57معمارى ساحلى و مصالحى كه وى بكارگرفت براى مالى چيز جديدى بود و موجب معرفى بامهاى مسطح شمال آفريقا، مناره‌هاى هرم‌گونه و استفاده از آجر شد.

همچنين آگاهيهاى محدود اسلامى كه در آن ناحيه بود، توسط منسا موسى گسترش و به آن عمق بخشيده شد. وى با حرارت و جديّت، دين اسلام را به عنوان آيين نيايشى حكومت و طبقۀ تجّار رسمى كرد. تلاش و انگيزۀ وى براى اين كار دو چيز بود: نخست آن كه اسلام از هر مسلمان خوب خواسته است كه گسترش عقيده و انجام و مراعات درست آن را از وظايف خود بداند و ديگر اين كه اسلام ارزش سياسى بالايى براى منسا موسى داشت.

در آفريقاى غربى مهمترين مناطق از نظر سياسى و اقتصادى، شهرهاى بزرگ هستند و بسيارى از اين شهرهاى بزرگ، شهرهاى غير مدينگو (ognidamnoM) با حاكمان ماليايى بودند و حاكمان كوچكتر، از طريق كنترل بر پايۀ آيين مذهبى مدينگوها نمى‌توانستند صداقت دينى مردم غير مدينگو را به دست آورند. بنابراين بايد اين افراد نيز مسلمان مى‌شدند تا بطور طبيعى ارتباط دينى با حاكمان مدينگو (و مسلمان) به دست آورند و وظيفۀ شرعى در اطاعت از منسا موسى را به علت اين كه وى حاكمى مسلمان است، در خود احساس كنند. اين نيز ممكن است كه منسا موسى به پشتوانى سياستمداران غير مدينگو نيازمند بود، چون وى از نسل مستقيم ساندياتا (Sundiata) نبود و بر پايۀ تصادف به حاكميت رسيده بود.

منسا موسى هنوز همچنان بزرگترين حاكم مالى تلقى مى‌شود و اين نه به خاطر آن است كه وى حاكم مستحكم كنندۀ بزرگ مالى بود بلكه به علت آن كه تثبيت كنندۀ بزرگى بود كه با لياقت، حاكميتى را كه ساندياتا و ساكورا (sakura) پايه‌گذارى كرده بود، تثبيت كرد. وى بزرگترين حاكم مالى بود چون آن كشور را در اوج نقطۀ تاريخى‌اش رهبرى كرد. وى امپراطورى بزرگى را به ارث برد و آن را نگهداشت و گسترش داد. بالاتر از همه وى با هوشيارى، شهرت خارجى مالى را با معرّفى قدرت و ثروت آن، وسعت بخشيد. كارها، تلاش و كوشش وى براى اسلام و بالابردن ارزش پادشاهى در شهرهاى امپراطورى، موجب عظمت منسا موسى گشت. همچنين وى كنترل حكومت مركزى را بر بخش غير مدينگوى امپراطورى، عملى ساخت و شهر تيمباكتو را از گمنامى به مقام اوّل در تجارت صحرا رساند.» ¹.

چنانكه در گزارش نويسندگان كتاب «امپراطوريها و مردم آفريقاى غربى» تصريح شده است؛ يكى از آثار مهمّ حج منسا موسى تصميم وى بر مسلمان سازى غرب آفريقا از طريق