57بايد آن‌را آزاد كند.

احكامى را كه برشمرديم، هم مضمون رواياتى است كه بجهت رعايت اختصار از ذكر آنها خوددارى كرديم و هم مطابق با فتاواى فقهاى ماست كه بعضى به حرمت و بعضى به كراهت آنها فتوا داده‌اند. ¹البته اين حكم مخصوص حرمِ مكه است، اما بعضى از فقها حرم مدينه را كه محدود است به ميان دو سنگلاخ «ليلى» و «واقم» ، ملحق به حرم مكه كرده و صيد در آنجا را حرام دانسته‌اند. ²و بعضى‌ها به كراهت شديد آن قايل هستند ³و محقق كركى پس از نقل قول به حرمت، از شيخ و علامه مى‌گويد: قول صحيح همين است و آن‌را مبتنى بر روايت عبداللّه بن سنان از امام صادق - عليه‌السلام - مى‌كند ⁴:

قال ابو عبداللّه: «يحرم من الصيد فى المدينة ما صيد بين الحرتين» . ⁵

امام صادق فرمود: «از صيد در مدينه؛ آنچه كه ميان دو سنگلاخ صيد شود حرام است.»

10 - كراهت مجاورت در مكه

طبق نظر فقها، مجاورت و سكونت دائمى در شهر مكه كراهت دارد و بهتر اين است كه انسان مناسك خود را انجام دهد و از مكه خارج شود. در ميان قدما از كسانى كه به اين حكم تصريح كرده‌اند، مى‌توان شيخ طوسى را نام برد. ⁶و در اين باره رواياتى داريم كه از جملۀ آنهاست:

عن الحلبى قال: «سألت ابا عبدالله عن قول اللّه - عز وجل - «و من يرد فيه بالحاد بظلم نذفة من عذاب اليم» فقال: كلّ الظلم فيه الحاد حتى لو ضربت خادمك ظلماً خشيت ان يكون الحادا فلذلك كان الفقهاء يكرهون سكنى مكة.» ⁷