65عمر ديد ماندن مقام در محل اصلى موجب تضييق بر نمازگزاران و طوافكنندگان مىشود، آن را در محلى قرار داد تا رفع مشكل و تنگنا از حجاج بشود. 1انگيزه تغيير محل مقام؟
از آنچه گفته شد معلوم مىشود كه مقام ابراهيم بوسيلۀ عمر جابهجا شده است اما اين كه انگيزۀ او در اين كار چه بوده مورد اختلاف است:
چنانكه گذشت، برخى اين تغيير را به حادثۀ سيل «ام نهشل» كه شرحش گذشت مرتبط دانستهاند و غالباً چنين گفتهاند:
«سيل مقام را جابهجا كرد، عمر آنرا به اينجا كه محل اصلى آن است برگردانيد.»
بايد ديد اين محل همان محل زمان رسولخدا است، يا اين كه به محلى برگردانده كه خود قبلاً به آنجا انتقال داده بود؟ !
«ابن حجر» از «ابن عيينه» نقل مىكند كه مقام در زمان رسول خدا به خانه چسبيده بود و عمر آنرا تغيير داد، پس از آن سيلى آمده، آنرا برد و عمر به جايى كه قبلاً تعيين كرده بود برگردانيد. 2
اين گزارش نشان مىدهد كه پيش از واقعۀ سيل، عمر مقام را تغيير داده بوده و بعد از اين واقعه، آن را مجدداً به همان محل برگردانيده است. 3
چنانكه گذشت، عدهاى ديگر براى تغيير محل مقام، توجيهى ديگر گفتهاند: چون مقام پايمال نمازگزاران مىشد، عمر دست به اين تغيير زد، و براى اين كه محل، براى طواف و نماز وسيعتر شود، مقام را به عقب برگردانيد.
برخى از علماى اهل سنت، تغيير محل مقام توسط عمر را، با گزينش مقام ابراهيم بعنوان «مصلّىٰ» (نمازگاه) ارتباط داده و گفتهاند: نزول