116شماره: 481، تحقيق: د. مصطفى ديب البغا ، اول، 1407ق.) از انس بن مالك اينگونه نقل كرده است: «انس گفت: بزرگترين اصحاب پيامبرخدا(ص) را ديدم كه هنگام نماز مغرب، به سمت ستونهاى مسجد النبى(ص) مىشتافتند.»
ابن نجارگويد: «طبق اين نقل، نماز خواندن در كنار همۀ ستونهاى مسجد النبى مستحب است؛ زيرا صحابۀ بزرگِ پيامبر(ص) در آنجا نماز خواندهاند.»
منظور ابن نجار از «مسجد النبى»، مسجدى نيست كه در زمان حيات پيامبر ساخته شده، بلكه توصيفات وى با اضافات و توسعههايى كه خلفا در اين مسجد ايجاد كردهاند، مطابقت دارد؛ زيرا صحابه، در عهد خلفا بسيار زياد بودند.»
اما علما دربارۀ مصداقِ ستونِ مصحف در حديثِ يزيد بن ابو عبيد كه بخارى آن را در صحيح خود نقل كرده، 1اختلاف نظر دارند. حديث چنين است:
«كُنْتُ آتِى مَعَ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ فَيُصَلِّى عِنْدَ الأُسْطُوَانَةِ الَّتِى عِنْدَ الْمُصْحَفِ. فَقُلْتُ: يَا أَبَا مُسْلِمٍ أَرَاكَ تَتَحَرَّى الصَّلاَةَ عِنْدَ هَذِهِ الأُسْطُوَانَةِ. قَالَ فَإِنِّى رَأَيْتُ النَّبِىَّ - صلَّى الله عليه ]و آله[ وسلم - يَتَحَرَّى الصَّلاَةَ عِنْدَهَا».
«نزد سملة بن اكوع آمدم. وى در كنار ستونى كه در جوار قرآن قرار دارد، مشغول خواندن نماز بود. به وى گفتم: اى ابا مسلم، مىبينم كه به شدت به نماز خواندن كنار اين ستون اهتمام مىورزى؟ وى گفت: زيرا ديدم كه پيامبر گراى اسلام(ص) به نماز خواندن كنار اين ستون اهتمام فراوان داشت.»
بيهقى در كتاب سنن، فيروزآبادى در المغانم و عباسى در كتاب عمدة الأخبار، معتقدند كه ستونِ مورد نظر در حديث، همان ستون توبه بوده است. البته اين نكته از آن جهت قابل اثبات است كه بيهقى حديث فوق را در بابى به اسم « باب في أسطوانة التوبة » (بيهقى، ج5 ، ص247، 1414ق.). ذكر كرده است. افزون بر اين، فيروزآبادى و عباسى نيز اين حديث را در سياق سخن از ستون توبه ذكر كردهاند، (فيروز آبادى، ج1، ص401، اول، 1423ق.).
اما از طرفى دو تن از حافظان حديث؛ يعنى ابن حجر و العينى معتقدند: منظور از ستون در اين حديث، ستونِ عايشه است. ابن حجر در كتاب فتح البارى، (عسقلانى، ج1، ص577 ، 1379)