66دهم و هم چنانكه آن حضرت مرا وصى خود كرده و كتاب و سلاحش را به من داده، مرا مأمور كرده كه به تو دستور دهم در آخرين لحظات زندگى ات آنها را به برادرت حسين تحويل دهى. 1
بدين صورت امامت را به صورت علنى به مردم و در خطابى سرّى به او منتقل كردند.
شهادت امير مؤمنان و انتقال امامت به امام مجتبى(ع)
در نتيجۀ تحركات خوارج و نهروانيان، پس از نماز صبح نوزدهم مبارك رمضان، به دست ابن ملجم مرادى، ضربتى بر فرق مبارك على(ع) وارد شد و در بيست و يكم ماه رمضان سال چهلم هجرت در شهر كوفه به شهادت رسيد. امام على(ع) قبل از شهادتش، بنا بر اسرار نهفتۀ ربّانى والهى و طبق نص وارده از پيامبرخدا(ص) اسرار امامت را به امام مجتبى سپرد و ايشان را به امر الهى و نبوى بر رهبرى امت منصوب كرد.
«اميرمؤمنان او را پس از خويش به احراز مقام خلافت معرفى كرد و پس از ضربت پسر ملجم كه به شهادتش انجاميد، حسن را در وصيت خود به امامت برگزيد.» 2
«مسلمانان هم بنابراين وصيت، پس از شهادت اميرمؤمنان به جانب حسن(ع) هجوم آوردند و در صبح بيست و يكم ماه رمضان سال چهلم هجرت در مسجد كوفه به بيعتش شتافتند.» 3
سخنرانى امام مجتبى(ع) در مسجد كوفه
امام حسن(ع) در تجمع كوفيان، سخنرانى مهمى ايراد كردند كه خاطرۀ خطبههاى على بن ابىطالب(ع) را در ذهن ها زنده ساخت؛ زيرا او فصاحت و بلاغت را از پيامبرخدا(ص) به ارث برده و روح علوى و فاطمى را با خود داشت. سخن در زبان او موم و رام بود و كلمات حكمت از آبشخور فصاحت و بلاغتش جارى مىشد. او در ميان مهاجر و انصار بر منبر رفت و پس از حمد و ثناى الهى فرمود:
«ديشب مردى از اين جهان رخت بربست كه نه از پيشينيان و نه از آيندگان كسى در شايسته كارى به او نمىرسيد. او به همراه پيامبر خدا در راه خدا جهاد و از جان پيامبر نگهبانى مىكرد. رسول الله هميشه پرچم مجاهدين اسلام را به او مىسپرد و فرشتگان به همراهش بودند و هرگز از صحنۀ نبرد، جز با پيروزى باز نمىگشت و خداوند پيروزى مسلمين را به دست او تحقق مىبخشيد. او در شبى به ملكوت اعلى پركشيد كه عيسى هم در همان شب به آسمان رفت و يوشع بن نون وصى موسى