104يعنى معرفت دينى را تنها از اين سه طريق كسب نماييم نه طريق عقل و اجتهاد و. . .
در اينجا ابن تيميه بعثت پيامبر بر هدايت دين حق را دليل بر تمسك به سلف قرار داده است اما از كجاى اين سخن چنين استنباط مى شود، بحث ديگرى است. به هرحال، سلفيه آيات و روايات زيادى در فضيلت صحابه نقل مى كنند و اين فضيلتها براى سلفيه حجيّت مى آورد كه سنت آنان را در كنار كتاب خدا و سنت رسول الگوى فكرى و عملى خويش قرار دهند.
نقد: آيا صحابه و تابعين و تابعان تابعين اهل اجتهاد بودهاند يا تنها سخن نبى مكرم اسلام را گزارش كردهاند و اگر اجتهاد نكردهاند. پس سخنى غير از سخن رسول صلى الله عليه وآله وسلم ندارند كه به عنوان منبع مستقل محل بحث باشند. اگر اجتهاد مى كردند چگونه است اجتهاد براى آنان جايز است اما براى خلف جايز نيست. چرا خلف بايد تابع آراء و نظرات سلف باشد و خودشان مستقلاً اهل رأى و نظر نباشد؟ به هرحال اينكه سلفيه، سلف را به عنوان يكى از منابع معرفت دينى معرفى مى نمايند پذيرفته نيست.
البته برخى از سلف كه داراى مقام عصمت ا ند مى توانند در طول خدا و رسول منبع معرفت باشند و آنان همان مصداق اولو الأمرى هستند كه خداى سبحان فرمود: أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الأَمْرِ مِنْكُم 1اما هر كس عنوان صحابى يا تابعين و تابعين تابعين بر او صدق كرد نمى تواند معيار معرفت دينى باشد. مگر آنكه جمعى از صحابه يا تابعين و تابعين تابعين كه عدالت آنان به اثبات رسيده است، بر حادثهاى يا سخنى از پيامبرخدا صلى الله عليه وآله وسلم شهادت دهند، آنگاه شهادت آنها بر يك رويداد تاريخى براى نسل هاى بعد معرفتزا و حجيت خواهد بود. مشروط بر آنكه جمعى ديگر از عدول صحابه و تابعين مخالف آنها گزارش نكنند كه قابل جمع نباشد اين سخن در بحث اجماع قابل بررسى است.
نكتۀ ديگرى كه محل تأمل است اينكه سخنان سلف و اعمالشان وقتى مى تواند براى خلف امت حجت باشد كه داراى مقام عصمت باشند و عدالت به تنهايى براى حجيت همۀ اقوال و افعالشان كافى نيست؛ زيرا كه عدالت با اقوال و افعالى كه گناه شمرده مى شوند تا جايى كه خود را از مرز عدالتپيشگان خارج نكند و وارد گروه فاسقين نكند جمع مى شود اما او را به مقام امامت و اسوه و الگو بودن خلف نمى رساند كه از او پيروى كنند و پيروى از آنان حجت شرعى در نزد خداى سبحان باشد والاّ اين شيوه، شيوۀ جاهلان است كه وقتى از سوى انبياى الهى دعوت به هدايت مى شدند،