95
ورود كاروان به مدينه
ورود كاروان به مدينه پس از تحمّل مصائب و مشكلات و خستگى ناشى از پيمودن راهى طولانى، با استقبالى شايسته همراه بود؛ بهطوريكه به ميمنت ورود آنها، مراسم وجشن استقبالى برپا مى‌گرديد. نايب‌الصدر شيرازى 1دربارۀ روز ورود كاروان به مدينه چنين توضيح ميدهد:
«دو ساعت به روز مانده، شليك توپ از شهر و از بيرون [آن]، زياد است. گفتند: محمل شادى وارد ميشوند و سعيد پاشا از جانب دولت اين خدمت را مينمايد و امير حاج شامى است. درها را به توپ با صد سوار و دويست عسكر جهازه سوار به همراه محمل معروق مقررات.»
ورود كاروان به مدينه در سفرنامه ميرزا داوود به اين شكل توصيف شده است: 2«حمل شامى درحركت است، به قدر هر نفر سرباز ويك دسته با طبل وشيپور كه دو- سه دقيقه ميزنند و به قدر دو- سه دقيقه ساكت مى شوند و صاحب منصب ما مُحرم، ولى از روى قطيفۀ احرام شمشير بسته و سوار قاطر در وسط حركت مى كنند. سرباز هم غالباً مُحرم، پشت سر پنج شش هزار نفر به همين مقدار هم جمعيت از حمل مصرى به همين ترتيب وآداب همراه و دو محمل مقابل هم در حركت، پشت سر محمل هم سواره بسيارى از مصرى شامى كه سرنا زن هم دارند و دهل و سرنا مى زنند رد مى شوند، چراغ حساب ندارد؛ مشاعل از دو طرف راه افروخته و در حركت است. پشت سرآن جمعيت، باز جمعيت.»
ميرزا داوود وزير وظايف 3نيز چنين اشاره‌اى بدين موضوع دارد:
«ميان كوچهها ازدحام زياد بود. جلو محله پياده شده، رفتم. اسبابها را دو ساعت بعد آوردند.»
نواختن موسيقى 4و شادى بى حدّ و حصر، در جشن استقبال از كاروان حجاج در مكه و مدينه،