19مكان، موجب دگرگون شدن روح و جان ميشود.
لبيك، تكرار به پاداشتن مخلصانه و بىشائبه است؛
آرى، امر تو را، دعوت تو را به پا مىدارم، با اخلاص و بى هيچ شائبهاى اجابتت مىكنم. هر چه بفرمايى. آرى، قربانى شو. آرى، يا به جايش قربانى كن. از شيطان و شيطانها و شيطنتها دور شو. آرى. . .
براى برداشتن نخستين گام در زيارت، «لبيك» بگو، ولى نه همچون نيت كه در درون و دل است، بلكه آشكارا و با فرياد به نداى وحى پاسخ مثبت ده و اجابت دعوت الهى كن و با گفتن لبيك، با خدا عهد ببند كه از اين پس جز به طاعت او زبان نگشايى و زبان خود را بر همۀ گناهان ببندى و تكرار آن در هر فراز و فرود براى آن است كه هر لحظه، آن عهد الهى خود را تجديد كنى.
امام صادق (ع) فرمود:
«وَ لَبِّ بِمَعْنَى إِجَابَةٍ صَادِقَةٍ صَافِيَةٍ خَالِصَةٍ زَاكِيَةٍ لِلَّهِ سُبْحَانَهُ فِي دَعْوَتِكَ مُتَمَسِّكاً بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى» 1
«آنگاه به عنوان يك اجابت صادقانه، خالص، بىپيرايه و صاف از دعوت خدا، لبيك گويان به دستگيرۀ محكم الهى چنگ بزن.»
تلبيه، نوعى مناجات و گفتگو با خداست، در اين حال، انسان خود را از قيد و بندهاى مادى خلاص مىكند و دست ردّ به سينۀ نامحرمان مىزند و هم آوا با ديگران، نداى بندگى و اطاعت و سرود اتصال و بازگشت سرمىدهد و خود را در پناه عنايت و لطف حضرت حق قرار مىدهد و از پروردگار بزرگ توفيق مىخواهد كه همچون محرمان حقيقى مكرم حق شود. هركس به راز و رمز و معناى
«لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ. . .» پىببرد، حلاوتى مىيابد كه بيش از تصوير و انديشه است و اين آهنگ شفا بخش، هر چه بيشتر تكرار شود، حلاوت مخصوص آن، در جان آدمى راسختر و عميقتر مىگردد و بر شادابى و لطافت روح مىافزاديد؛ «لبيكهاى مكرر از كسانى حقيقت دارد كه نداى حق را به گوش جان شنيده و به دعوت اللَّه تعالى به اسم جامع جواب مىدهند. مسأله، مسألۀ حضور در محضر است و مشاهدۀ جمال محبوب.» 2
تلبيه، آهنگى است شورانگيز كه از گفتن و شنيدنش هيبتى عجيب سراپاى انسان را فرا مىگيرد. دل فرو مىريزد و بدن مىلرزد و سيلاب اشك از ديدگان سرازير مىشود. خود را ميهمان دعوت شدۀ حضرت اكرم الأكرمين و محبوب فرشتگان مقرّب ربّ العالمين ميبيند كه به استقبال تازه وارد آمدهاند و به او خوشآمد مىگويند. در اين هنگام است كه حالتى روحانى و شورى الهى در آدمى پديد مىآيد و ازعمق جان مىگويد:
«لَبَّيْكَ، اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَ النِّعْمَةَ لَكَ وَ الْمُلْكَ، لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ لَبَّيْك» .
لبيك، به معناى اجابت مكرر و اطاعت مؤكد است؛ يعنى «آرى، اى پروردگار من. آماده براى خدمتم. بله، اى خالق و رازق من، ايستاده در حضورم.» حجگزار نبايد به گفتن چند ذكر خشك و خالى اكتفا كند و به معنا و باطن آنها توجه نداشته باشد. همچنين حال او نبايد دراين زمان، با اوقات ديگر يكسان باشد. بلكه او همواره بايد متوجه آفريدگار خود باشد و خود را در محضر او مشاهده كند؛
«أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرى» . 3
و هنگامى كه تلبيه مىگويد، به خود بباوراند كه در حال گفت وگو و مناجات با خداست و به دعوت ميهمانى او پاسخ مىدهد. بنابر اين، اگر خشوع و خضوع و حضور قلب