20را رعايت نكند و از موقعيت خود غافل بماند، ممكن است حضرت سبحان، از او روى برگرداند و به نداى او پاسخ ندهد يا پاسخ ردّ بدهد. بايد ميان خوف و رجا، سرگشته و مردّد باشد و بداند احرام و تلبيه، اجابت نداى خداوند است و بايد به قبول شدن آن اميدوار شود؛ چون فضل و كرم الهى بسيار است و از ردّ شدن آن ترسناك و از قدرت و قوت خود نوميد و بيزار باشد.
روايت است كه حضرت على بن الحسين (ع) چون احرام بست و بر مركب سوار شد، رخسارش زرد گشت و لرزه بر وى افتاد و نتوانست تلبيه گويد. پرسيدند: چرا لبيك نمىگويى؟ فرمود: مىترسم كه پروردگارم گويد:
«لاَ لَبَّيْكَ وَ لاَ سَعْدَيْكَ!» پس چون تلبيه گفت بيهوش شد و از مركب افتاد و پيوسته اين حال وى را فرا مىگرفت تا از حج فارغ گرديد. 1
و از ائمه (عليهم السلام) نقل شده، هركس با مال شبههناك حج گزارد و با آن حال لبيك گويد، پروردگار ندا دهد:
«لاَ لَبَّيْكَ وَ لاَ سَعْدَيْكَ حَتّى تَرُدَّ مَا فِي يَدَيكَ» . 2
آنكه با مال غير حلال، به حج رود وسپس لبيك گويد، خداوند عزّ وجلّ در پاسخش گويد:
«لاَ لَبَّيْكَ. . .» ى عنى خير، قبولت نمىكنيم و حَجَّت را نمىپذيريم، تا آنچه از مال حرام بهدست آوردهاى به صاحبانش برگردانى.
تلبيه، ترنّم عاشقانهاى است كه از حنجرۀ طائر گلشن قدسى و روح انسانى بر مىخيزد كه پاسخ به نداى سروش غيبى و دعوت كنندۀ آسمانى باشد. پس بياييد اى اخوان الصفا و اى رازداران با وفا و اى مشتاقان ديدار و لقا، بياييد با قلبى لبريز از صدق و صفا و خالى از نفاق و ريا و بخل و خودپسندى به اين نداى آسمانى پاسخ گوييد.
«هنگامى كه صداى حاجيان به تلبيه در ميقات بلند مىشود و نداى حق تعالى را كه فرمود:
«وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالاً. . .» پاسخ دهند. لبيك گويان بايد فرياد خلق به هنگام نفخۀ صور و حشر اموات از قبور و ازدحام آنها در عرصات قيامت را به ياد آورند؛ آن لحظه را كه به نداى حق پاسخ مىدهند و به دو دستۀ مقرّب و مبغوض، يا مقبول و مردود تقسيم مىشوند و همۀ آنها در آغاز، ميان خوف و رجا مردّد بودهاند؛ همان گونه كه حجگزار در ميقات مردّد است كه آيا براى او ميسّر خواهد شد كه حج را تمام كند يا نه؟ و آيا او پذيرفته مىشود يا نه؟» 3
پس سرّ تلبيه، اين آهنگ روح افزاى آسمانى كه در موسم حجّ از حلقوم ميليونها عاشق دلباختۀ حق و دلهاى موّاج از محبّت ربّ بر مى آيد، زبان به حق و طاعت گشودن و از گفتار باطل و معصيت رستن است؛ آن هم نه تنها در محدودۀ زمانى حج و عمره، بلكه براى هميشه.
طواف؛ گردش پيرامون محبوب ازلى
طواف خانۀ خدا، از زيباترين و پر جاذبهترين اعمال و مناسك حج است. عاشقان و دلباختگان حريم كبريايى، با پشت سر گذاشتن فرسنگ ها راه، خود را به مكه؛ حرم امن الهى ميرسانند و چونان انسان تشنهاى كه دسترسى به آب را نزديك ميبيند، در انتظار رسيدن به مسجد الحرام و كعبۀ معظمه، لحظه شمارى ميكنند. امام صادق (ع) فرمود:
«وَطُفْ بِقَلْبِكَ مَعَالْمَلاَئِكَةِ حَوْلَ الْعَرْشِ كَطَوَافِكَ مَعَ الْمُسْلِمِينَ بِنَفْسِكَ حَوْلَالْبَيْت. . .» . 4