42الف - مراعات اخلاق گفتگو و جدال احسن كه توصيۀ قرآن كريم است.
ب - مراعات ادب و نزاكت اسلامى و انسانى و پرهيز از تحقير و توهين.
ج - انصاف در طرح مطلب و پذيرش نتيجۀ محاوره با هدف اتّباع احسن
د - مراعات متدلوژى و ادبيات رايج گفتگو كه حاصل تجربيات دانش بشرى است.
ه- - و نهايتاً گفت وگو با مراكز خارج از جهان اسلام با مركزيت واحد و هماهنگ و نه به شكل فرقهاى و جداگانه.
ارج گذارى ويژه
به هاشمى رفسنجانى در نشست مكه
) www. shahabnews. com(
مسعود جهاندوست
هاشمى رفسنجانى شخصاً از سوى پادشاه عربستان سعودى دعوت شد. ملك عبدالله، پادشاه عربستان سعودى امروز (چهار شنبه 15/3/1387) رسماً همايشى سه روزه را در شهر مكه افتتاح كرد كه هدف از آن سياستگذارى و برنامه ريزى براى گفتگو ميان جهان اسلام و پيروان ديگر اديان اعلام شده است. برگزاركنندۀ همايش، سازمان هميارى جهان اسلام (رابطۀ العالم الإسلامى) در عربستان سعودى است و مديريت همايش را دبيركل اين سازمان، شيخ عبدالله التركى به عهده دارد كه از علماى برجستۀ عربستان سعودى و وزير پيشين امور اسلامى و اوقاف اين كشور است. در اين همايش شركت كنندگانى از پنجاه كشور جهان حضور دارند كه بلندپايهترين آنان، آيتالله اكبر هاشمى رفسنجانى، رييس مجلس خبرگان و مجمع تشخيص مصلحت نظام ايران است. آقاى هاشمى رفسنجانى كه پيش از برگزارى همايش ديدار جداگانهاى با ملك عبدالله داشت، به عنوان ميهمان همايش، مورد پذيرايىِ ويژه قرار گرفت؛ هنگام ورود به تالارِ همايش، همراه و در كنار هم بودند. در جلسه نيز در كنار هم نشستند. تصوير و خبر ديدار اكبر هاشمى رفسنجانى و ملك عبدالله، در ايام همايش، گزارش اصلى صفحۀ نخست روزنامههاى عكاظ و الرياض، دو روزنامۀ مهم سعودى بود.
ارج ويژهاى كه به هاشمى رفسنجانى در اين همايش نهاده شده، از ديد آگاهان به عنوان ارسال پيامى از جانب دولت سعودى به شمار مى رود، حاكى از اينكه حكومت سعودى مشكلى با حكومت شيعى ايران ندارد. قدرت گرفتن شيعيان در عراق طى سالهاى اخير نگرانى اكثريت سنى مذهب جهان عرب و در رأس آنها عربستان سعودى را برانگيخته و مقامات سعودى بارها ايران را متهم كردهاند كه با حمايت از شيعيان در عراق و لبنان به دنبال برافراشتن قدرتى شيعى در منطقه و به چالش طلبيدن حكومتهاى عرب سنى مذهب است.
آيت الله اكبر هاشمى رفسنجانى از دو روز پيش از برگزارى همايش وارد عربستان سعودى شد. او به صورت شخصى، از جانب ملك عبدالله به همايش دعوت شده و سفير عربستان سعودى در تهران هنگام تقديم دعوتنامۀ پادشاه سعودى به وى گفته بود: «ملك عبدالله به دليل جايگاه والايى كه در دنياى اسلام براى حضرت عالى قائلاند و معتقدند بايد از انديشه و دانش شما بهرۀ كافى برد، شخصاً به من مأموريت دادند تا از جنابعالى براى حضور در اين اجلاس دعوت به عمل آورم.»
بر خلاف آقاى هاشمى رفسنجانى كه علاوه بر موقعيت ممتاز دينى، مقامى سياسى است، ديگر شركت كنندگان در همايش مكه، عمدتاً علماى اسلامىاند. ديگر ميهمان ايرانى همايش مكه، آيت الله محمدعلى تسخيرى رييس مجمع جهانى تقريب بين مذاهب اسلامى و رييس پيشين سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامى است. آقاى تسخيرى قرار است رياست جلسۀ دوم همايش را به عهده داشته باشد.
در ميان رؤساى جلسات چهارگانۀ همايش مكه، محمدعلى تسخيرى تنها فرد شيعه مذهبى است كه رياست جلسه به او سپرده شده است. رؤساى ديگر جلسات عبارتاند از: صالح بن عبدالله بن حميد، رييس مجلس شورا (مجلس مشورتى) عربستان سعودى، مصطفى ابراهيم تسريچ مفتى اعظم بوسنى و هرزگووين و عبدالرحمان بن محمد سوار الذهب، رييس هيأت امناى سازمان تبليغات اسلامى (الدعوۀ الإسلاميه) سودان.
برنامۀ همايش به شكل رشتهاى از سخنرانىها است كه با پرسش و پاسخ و بحث همراه مىشود و تنها سخنران شيعه مذهب همايش، شيخ جواد خالصى، از علماى شيعۀ عراق و رييس مدرسۀ علميۀ خالصيه در كاظمين است. شيخ جواد خالصى از بنيانگذاران مجلس اعلاى انقلاب اسلامى عراق است كه با پشتيبانى ايران و براى مبارزه با حكومت صدام در عراق تشكيل شد، هرچند آقاى خالصى بعدها با مجلس اعلا اختلاف نظر پيدا كرد و از آن جدا شد.
ديگر شركت كنندگان مهم همايش مكه عبارتاند از: على جمعه محمد عبدالوهاب، مفتى مصر، احمد محمد هليل مرجع شرعى (قاضى القضات) اردن، شيخ محمد على جوزو، مفتى جبل لبنان، شيخ محمد احمد حسين، مفتى اعظم قدس و سرزمينفلسطين، رضوان نايف السيد، مشاور نخست وزير و رييس مركز عالى مطالعات اسلامى لبنان، شيخ ابو الكلام محمد يوسف، رييس جماعت اسلامى بنگلادش، شيخ