41يك چهارم جمعيت جهان، 20% توليد جهان و 57 راى در مراكز تصميمگيرىِ بينالمللى و حضور در حساسترين نقاط ژئوپولتيك كرۀ زمين و تملك منابع طبيعى ارزشمند؛ از جمله اكثر منابع انرژى كرۀ خاكى و بالاتر از همه، برخوردارى از ارزشمندترين مكتبهاى تاريخ بشرى؛ زيرا اسلام و قرآن كريم تنها سند آسمانى دست نخوردۀ تاريخ بشر است.
5
- متأسفانه بر اثر عدم هماهنگى و وجود اختلافات بى اساس و عدم برنامۀ جامع براى كلّيت امت اسلامى، جهان اسلام دچار وضعى نامساعد و مورد تجاوز دنياخواران انحصار طلب و صهيونيسم غاصب و اشغالگر و غارت ثروتهاى معنوى و مادى و يا معطل بودن آنها است. 6
- انتظار مى رود چنين اجتماعى با استمداد از بركت بيت الله الحرام و توجه دانشمندان سراسر جهان اسلام و با كمكهاى دولتهاى اسلامى، گامى در جهت رفع مشكلات و استفادۀ بهتر از استعدادها و امكانات و نزديك كردن قلوب مسلمانان به يكديگر بردارد. 7
- مىتوانيم ميثاق اين اجلاس را براساس اصول و قواعد مسلّم و مورد وفاق همۀ مذاهب اسلامى و با تكيه بر معارف قرآن شريف تنظيم كنيم. به چند نمونه از اصول مسلّم قرآنى اشاره مىكنم : الف - اصل وظيفۀ تمسك به حبل الله و پرهيز از تفرقه؛ وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَميعاً وَ لا تَفَرَّقُوا آل عمران: 103
ب - اصل مشورت و هماهنگى با توجه به آيات؛ وَ شاوِرْهُمْ فِى اْلأَمْر آل عمران؛ 159) و وَ أَمْرُهُمْ شُورى بَيْنَهُم شورى: 38.
ج - قاعدۀ نفى سبيل يا ممنوعيت سلطهپذيرى در مقابل كفار؛ وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكافِرينَ عَلَى الْمُؤْمِنينَ سَبيلا نسا: 141.
د - اصل تكليف حفظ عزّت و اعتبار امت اسلامى؛ وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ اْلأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنين آل عمران: 139.
ه- - و اصل پرهيز از تنازع و تفرقه و بى اعتبار كردن امت اسلامى؛ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ ريحُكُم انفال: 46.
و اصول و قواعد فراوان ديگر كه در كتاب و سنت اتخاذ شده است.
8
- بى شك وظيفۀ علما و مديران كشورهاى اسلامى است كه در تحكيم دين خدا و حفظ ارزشهاى اسلام و قرآن و تحكيم عدالت و دفاع از مظلومان و مبارزه با ظلم و ستم و حمايت از ارزشهاى الهى در سطح داخل و خارج تلاش كنند. آيات و روايات فراوان اين وظيفۀ مهم را تأكيد كرده و از مواردى است كه ترك آن را باعث استحقاق عذاب الهى دانسته است.
9
- مشكلات ونابسامانىها معلول عوامل زيادى استكه سه عاملِ انحصارطلبى و زياده خواهىهاى مستكبران قدرت طلب و سوء عملكرد داخلى امت اسلامى و جهل و افراط ها و تفريط ها، بيش از همه تأثيرات منفى دارند. 10
- كانون آشوب وفساد و ناامنى درپيكرۀ جهان اسلام، از موارد مشخص اين نابسامانىها و آثار عوامل فوقالذكر است؛ از جمله فلسطين، لبنان، عراق، افغانستان، سودان و سومالى كه نياز به توجه ويژه براى رفع مشكلات و اصلاح امور دارد. 11
- حضور نيروهاى اشغالگر ومستكبران در قلب كشورهاى اسلامى و بهخصوص در منطقۀ مهم خودمان نيز از آثار نكبت بار همان سه عامل فوق الذكر است. 12
- بحرانهاى محيط زيست، مواد مخدر، اعتيادهاى مضر و امراض خطرناك و رنجهاى فراوان كشورهاى محروم و نيازمند و عقب نگه داشته شده و شيوع فرهنگ مبتذل غرب كه در صورت اجراى احكام و معارف اسلامى نبايد در ميان امت اسلامى وجود داشته باشد. اسلام دين جهانى است و هدف آن، حلّ مشكلات همۀ بشريت است و ما به عنوان مسلمان و صاحب نظر اسلامى نمىتوانيم از فقر و تبعيض وگرفتارىهاى بخش عظيمى از خانوادۀ بزرگ بشرى غافل بمانيم و در گفتگو با مراكز ديگر، بايد براى آنها راه حل ارائه كنيم. 13
- ثبات و امنيت پيش شرط توسعه و تكامل و موفقيتهاست و همان سه عامل فسادگر مانع تحقّق آنها در قلمرو امت عظيم و پهناور اسلامى است. بىشك همكارى و هماهنگى كشورهاى بزرگتر در جهان اسلام؛ از جمله ايران و عربستان، در اين زمينه مسؤوليتها و امكانات بيشترى دارند. 14
- توجه به اين نكتۀ مهم، كه اديان الهى قلب تمدّنهاى سراسر تاريخ بشرى است و دراين ميان دين اسلام، كه خاتم اديان آسمانى است، اساسىترين نقش را در هدايت كاروان تمدّن بشر ايفا كرده است و امروزكه بار ديگر جنبشهاى علمى و فنى در جاى جاى جهان اسلام در حال شكوفايى است وظيفۀ مهمى به عهدۀ علما و دانشمندان روحانى است كه تلاش كنند تا اين روح مقدس را در كالبد نهضتهاى نرمافزارى در حال توسعه و نهايتاً در تجديد تمدن اسلامى بدهند و حفظ كنند. 15
- اين اجلاس شريف و اجلاسهاى مشابه، اصلاح امور جهان و قبل از آن امور امّت را از راه گفتگو و تفاهم مدّ نظر دارند و لذا ضرورى است به پيشنيازهاى موفقيت و رسيدن به اهداف گفتگو توجه كنيم از جمله :