58مثال ديگر: حكايت شده كه پيامبر صلى الله عليه و آله هنگام ورود به مسجدالحرام، از «باب بنىشيبه» وارد مىشد، 1و در احاديث از امام صادق عليه السلام حكايت شده كه در آنجا بت هُبل دفن گرديده، از اين رو، ورود به مسجدالحرام از اين باب مستحب شده است.» 2پيام اين عمل پيامبر صلى الله عليه و آله براى ما آن است كه «در حج، بتها را زيرپا بگذاريد.»
5. آموزههاى آيه
برخى از مطالب حج، بهويژه روايات تاريخى آن، براى ما آموزههايى را دربردارد كه مىتواند براى همه زندگىساز باشد.
مثال: هاجر براى بهدست آوردن آب در بيابان بىآب و علف، ميان دو كوه صفا و مروه، هفت بار رفت و آمد مىكند، 3اين تلاش هاجر نوعى آموزش براى ماست كه براى رسيدن به اهداف خود تلاش خستگىناپذير داشته باشيم، كه در نااميدى بسى اميد است.
مثال ديگر: از دويدن ( \ هروله) حضرت ابراهيم عليه السلام ميان صفا و مروه، كه به شيطان حملهور شد يا از دست شيطان گريخت 4(كه ممكن است هر دو مطلب درست باشد و اشاره به دو اتفاق باشد) اينگونه آموزش مىگيريم كه در زندگى تلاش كنيم گرفتار شيطان نشويم و از دست او بگريزيم و حتى اگر مىتوانيم بر او حملهور شويم.
6. باطن مناسك حج
بر اساس روايات متعدد، كه از پيامبر صلى الله عليه و آله و اهلبيت عليهم السلام حكايت شده، قرآن داراى ظاهر و باطن است. 5در مورد باطن قرآن تفسيرها و ديدگاههاى گوناگون وجود دارد، 6ولى يكى از اين ديدگاهها آن است كه مىتوان با الغاى خصوصيت از آيه قاعدهاى كلى بهدست آورد كه در هر زمان و مكان مىتواند مصداق جديدى پيدا كند.
بهعبارت ديگر: ويژگىهاى افراد و وقايع خاص از آيه جدا مىشود و توسعۀ معنايى در آيه داده مىشود، تا بهصورت قاعدۀ كلى رخ نمايد. و اين معناى جديد يا قاعدۀ كلى لازم معناى آيه است.