57اجتماعى و در برخى آيات و روايات نيز به اين فوايد و آثار اشاره شده است.

مثال:

يَأْتُونَّا فَيُعْلِمُونَّا وَلاَيَتَهُمْ وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ. ¹

و حج را به مردم اعلام كن، تا به‌سوى تو آيند؛ در حالى كه پياده و (سوار) بر هر مركب لاغرى هستند كه از هر درّۀ ژرف (و راه دور) ى مى‌آيند. تا (در حج) شاهد سودهايشان باشند.

مثال ديگر: در حديثى از امام رضا عليه السلام حكايت شده كه در حج فوايدى براى همۀ مردم است و. . . (و از آثار آن) ژرف‌نگرى و نقل اخبار ائمه عليهم السلام (به اطراف كشور اسلامى) است. ²4. پيام‌هاى حج

گاهى با الغاى خصوصيت از آيات و روايات مربوط به حج، قواعد و پيام‌هاى كلى به‌دست مى‌آيد كه در هر زمان و مكان قابل اجراست و مى‌تواند مصاديق جديدى داشته باشد.

مثال: در آيات آغازين سورۀ برائت، سخن از اعلام برائت از مشركين در روز حج اكبر (به وسيلۀ امام على عليه السلام) است، ³هرچند كه اين آيات مربوط به صدر اسلام است، اما با الغاى خصوصيت، اين پيام به‌دست مى‌آيد كه «حج را صحنۀ برائت از مشركان كنيد.»