168خردل بر پاهاى او انداخته بود، ديدم مردى است، قليانى كشيده، آمدم ساعت شش منزل، لقمۀ نانى خورده خوابيدم، صبح زود آمدند كه «آقاجلال» مرحوم شده است، خوشا به حال او شب جمعه و عاشورا، خداوند نخواست كه دوباره مراجعت به «ايران» كرده و اعمال خود را از سر بگيرد، خواست كه آمرزيده شود، برخاسته رفتم جمعآورى جنازۀ او را كرده، در «بقيع» ، وصل به حرم محترم در طرف قبله جلو قبر «حضرت فاطمۀ بنت اسد» - سلاماللّٰه عليها - مدفون شده، از طرف ادارۀ احتساب آمده بودند كه مال و پول او را بياوريد، بيتالمال سياهه كند چند تَشرى زدم و از قضا مثمر شده، همينقدر اسم او را نوشته و رفتند، سهچهار ليره هم مىخواستند، او را هم نگذاشتم چيزى بدهند. 111 - كمتوجهى به اعمال و مناسك حج حاجيان
حاجيان سختىهاى فراوانى را تحمل مىكردند تا بتوانند حج صحيح و مقبول انجام دهند، ليكن متأسفانه بهدليل دير حركت دادن آنها و يا عجله كردن در احرامبستن و انجام اعمالى همچون طواف و سعى با سختىهاى زيادى روبرو مىشدند، نويسندۀ سفرنامه تير اجل در صدمات راه جبل نهمين مشكل سفر خود را چنين تشريح مىكند:
نهم: توقف نكردن در ميقاتگاه است به جهت احرام؛ و اين ظلم بزرگى است بر حاج كه هيچ نفعى از آن به آنها نمىرسد. بىچاره از بلاد بعيده، اين همه مخارج را مىكنند و آن مشقّتها را متحمّل مىشوند، بهجهت ادراك عمل بزرگِ حج؛ و اوّل اعمال او احرام است كه بايد در ميقات بسته شود و بر اهل دانش ظاهر است كه مقدّمات احرام از تنظيف بدن و تطهير و تنوير و غسل و نماز و مقارنات آن از نيّت و تلفّظ به آن كه بايد غالب حاج را تلقين كرد و غير آن، بىمنزل كردن در آنجا ميسّر نيست؛ و رسم امير حاج در اين سنوات چنين است كه در وسط روز بهقدر دو ساعتى در آنجا توقّف مىكند؛ آخر حاج نرسيده، اوّل حاج حركت مىنمايد و از ترس دزد و راهزنان و واماندن از قافله، مجالى جز از براى برهنه شدن و جامهپوشيدن و تلبيه گفتن نيست. بار آب حاجى كه اگر كسى بهدقت حساب كند، شايد مصرف آن به پنجاه تومان برسد در عقب و اگر حاضر باشد، فرصت نيست. و بالجمله از فيض احرام، حاج غالباً محروم.