167مىشدند، منجمله از مشاهير، زن «سليمان خان قاجار» ، دختر «حاجى رضا قلىخان قاجار» ، كه بسيار وجيهه و مقبول بود، در منزل «تبوك» [ كه ] چهارده منزلى «مدينه» است فوت شد و نعش او را صد و بيست تومان دادند به حملهدار، كه قرار نيست در مذهب «اهلسنت» نعش را حركت بدهند و در خُفْيه 1به «مدينه» بردند و در «بقيع» دفن كردند و همچنانكه كنيز تركى از «مهد عليا» والدۀ اقدس همايونى و «رفيعخان نايب فراشباشى» ، از اينگونه بسيار تلف شدند.
حقير هم از مردههاى آن سفر و از ناخوشىهاى آن منزل بودم، كه سه روز به حركت از «مزيرب» مانده، فىالجمله تبى عارض شد، به «ميرزا محمود» ، حكيمباشى والدۀ شاه رجوع شد، چندان اعتنا نكرد، «حيدرخان شيرازى» كه در «شام» متوقف است همراه بود و از طبابت مىگفت اطلاع دارم، در يك روز سه قسم، دواى مختلف داد، يك حرارتى در دل من عارض شد، نَعُوذُ بِاللّٰه مثل آتش، بلكه خود آتش بود، كار بهجايى رسيد كه روز حركت از «مزيرب» ، حالت خود را نمىفهميدم، «حاجى آقا محمد حكيم تبريزى» پسر «آقا اسماعيل» طبيب مرحوم، از كيفيت آگاه شد، از بابت حقوق و دوستى سابق، خودى به حقير رسانيده احوال را مشاهده كرد، همان دقيقه تخت روانى كرايه نموده، بندۀ حقير را ميان تخت روان گذارده، متوجه دوا و غذا گشته، در «عينزرقاء» ، كه سه منزل است به «مزيرب» ، از حقير مأيوس شده بود، زيرا كه از خودم خبر نداشتم و بىهوش بودم. 2ميرزا داوود وزير وظايف در رابطه با بيمارى برادر يكى از دوستانش بهنام حاجىآقا نورالدين گنابادى كه منجر به فوت وى در مدينه شد مىنويسد:
شب كه از حرم مراجعت مىكردم، «حاجى آقا نورالدين گنابادى» را ديدم، جوياى احوالات برادرش «آقا جلالالدين» شدم، گفت از ديروز كه آمده است، ناخوش افتاده است، روز قبل از ورود، ظهر كه براى نهار پياده شديم، كجاوه آنها هم نزديك به ما بود، او را ديدم و احوالپرسى كردم، فىالجمله ورمى در زير چشم و پاى او بود، گفتم شما را چه مىشود، گفت: احوالم خوب نيست و اسهال داشتم، گفتم: يقين سد كردهايد كه ورم آمده، گفت چنين است، گفتم در «مدينه» روغن كرچكى بخوريد، به حرف نكرده بود، رفتم به احوالپرسى، ديدم افتاده است رو به قبله و مشاعر از او رفته، طبيبى براى او آورده بودند، مشمع