164عبور به قافله نداده، مطالبه خاوه و حق‌العبور مى‌كند بعد از صحبت‌هاى زياد، مقومين حمله‌دارها رفتند و پس از ساعتى برگشته، مابين خود پول جمع كرده و بردند و تقديم شيوخ محل نمودند و اجازۀ عبور گرفتند. . . . 19 - كمبود آب
كمبود آب در برخى مناطق، از ديگر مشكلات حاجيان گزارش شده است. مرحوم سيد محسن امين در اين رابطه مى‌نويسد:
در منطقۀ «بئرالدراويش» آب اندكى وجود داشت، آنان كه دير رسيدند از آب محروم ماندند و برخى از الاغ‌ها و شتران، آن شب از تشنگى تلف شدند. . . . 2ميرزا داوود وزير وظايف در رابطه با تشنگى حجاج و كمبود آب در برخى مناطق مى‌نويسد:
هيچ فراموش نمى‌كنم، «زنى مصرى» را كه با وجود اين‌كه سواره بود آمد نزد حقير و زبان خود رانشان داد كه تشنه‌ام و يك لنگه دست‌بند خود را مى‌داد كه او را آب بدهم، وقتى كه او را آب دادم و دست‌بند را هم نگرفتم، دست حقير را بوسيده و مى‌خواست حقير را سجده كند، امروز به‌قدر مقدور و هرچه آب داشتم دادم و وضو هم نگرفتم، بلكه طهارت هم نگرفتم، آب قليان ما را گرفته و خورده بودند، بعد از ظهر رسيديم به «بئرالعلم» ، آن هم آب نداشت سبحان‌اللّٰه مردم خيلى مستأصل شدند، از او رد شده آمديم يك ساعت به‌غروب به «بئردرويش» رسيديم، عكامى شامى «عبداللّٰه» نام داشتم، اگرچه بيست سال بيش نداشت، اما خيلى زرنگ بود، از بعداز ظهر چند مشك برداشته با الاغ رفته بود، دو ساعت به منزل مانده آمد و دو مشك آب با خود آورده، مشك‌ها را به ما داد و مشك ديگرى برداشته و به‌عجله رفت و مى‌گفت آب كم است و امشب كمتر خواهد بود، يك مشك را به مردم دادم، وقتى كه به منزل رسيديم، دو مشك ديگر هم آب آورده بود، ولى سر چاه ازدحام زياد و آب پيدا نمى‌شود، از اين سه مشك هم باز يكى را به مردم دادم، اما ياراى بيشتردادن نبود، چون جمعيت ما زياد بود، شايد فردا هم آب پيدا نشود، ولى حقير در اين دو روزه ابداً آب نخوردم، هندوانه شكسته بودم و هروقت تشنگى رو مى‌آورد قدر كمى مى‌خوردم، امروز هم جمعى از حاج به‌قدر ده نفر، با دو حمله‌دار براى برداشتن