45 5- در بيان فلسفۀ طواف

. . . وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ ¹؛ «خانۀ آزاد را طواف كنيد.» خانه‌اى كه كسى نمى‌تواند مالك آن شود. آرى، زائران عاشق با طواف پيرامون كعبه كه آزاد از هر قيدى است، درس بندگى و آزادگى مى‌آموزند.

حضرت امام راحل گردش به دور خانه را رهايى از قيود دنيا شمرده مى‌گويند:

«در طوافِ حرمِ خدا، كه نشانۀ عشق به حق است، دل را از ديگران تهى كنيد و جان را از خوف غير حق پاك سازيد و به موازات عشق به حق از بت‌هاى بزرگ و كوچك و طاغوت‌ها و وابستگانشان برائت جوييد كه خداى تعالى و دوستان او از آنان برائت جستند و همه آزادگان جهان از آنان برىء هستند.» ²پس انسان به هنگام طواف، در مدار توحيد قرار مى‌گيرد و از هرچه شرك و پليدى است، دور مى‌شود.

6- حجرالأسود دست راست خداست

طواف از ركنى كه حجرالأسود در آن است آغاز مى‌شود و حاجى از مكان حجرالأسود، آموزش بندگى مى‌بيند.

حجرالأسود يمين خدا در زمين است.

سنگى كه گويند در آغاز سياه نبود بلكه سفيد و درخشان بود همراه با مقام ابراهيم به زمين نازل شد و پيامبر فرمود:

حجرالأسود ياقوتى سفيد از ياقوت‌هاى بهشت بوده و خداوند آن را به سبب لمس دست گناهكاران، دگرگون ساخت.

امام خمينى قدس سره دربارۀ استحباب استلام حَجَر مى‌گويد:

«در لمس حجرالأسود بيعت با خدا بنديد كه با دشمنان او و رسولانش و صالحان و آزادگان دشمن باشيد و به اطاعت و بندگى آنان هركه باشد و هرجا باشيد سر ننهيد و خوف و زبونى را از دل بزداييد كه دشمنان خدا و در رأس آنان شيطان بزرگ زبونند، هرچند در ابزار آدم كشى و سركوبى و جنايتشان برترى داشته باشند.» ³همچنين دربارۀ فلسفۀ عمل طواف به دور كعبه، در جمله‌اى كوتاه مى‌فرمايند:

«گردش به دور خانۀ خدا نشان دهندۀ اين است كه به غير از خدا، گرد ديگرى نگرديد.» ⁴كعبه برترين نشانۀ خدا در روى زمين است و زائر خانۀ خدا همچون فرشتگان كه