46حول عرش خداوند هميشه در گردشند، مىچرخد. قرآن مىفرمايد:
وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ. . . 1
«فرشتگان را مىبينى كه به تسبيح و ستايش خداوند به طواف عرش مشغولند.»
همانطور كه طواف فرشتگان در عرش خدا نشانۀ عشق آنان به خداست، بنده نيز بايد همانند ملائك به مقام تسليم و رضا برسد و كعبه را طواف كند.
طواف يكى از بهترين حالات بنده در مقام تعظيم و تكريم خدا است.
انسان مىتواند در مطاف معرفتهاى بسيارى بياموزد؛ زيرا كه در دايرۀ توحيد، معرفت هستۀ مركزى است و آنكس كه به دور معرفت مىچرخد نور خدا در دلش جلوهگر مىشود.
7 - صفا و مروه
إِنَّالصَّفَاوَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللّٰهِ. 2
«صفا و مروه از شعائر الهى است.»
به فرمودۀ امام سجاد عليه السلام اسرار بسيارى در سعى ميان صفا و مروه وجود دارد. انسان در مسعى مىآموزد كه بايد از گناه به سوى خدا فرار كند و سعى كند كه با سرعت به طرف خدا برود.
حاجى در هنگام سعى بين صفا و مروه در حالت ترديد بين خوف و رجا است.
هروله و دويدن بين صفا و مروه، از گناه به سوى اطاعت و از غير به حق دويدن است. معناى تردد بين دو كوه صفا و مروه؛ يعنى خدايا! من بين خوف و رجاء به سر مىبرم، نه خوف محض دارم و نه رجاء محض. نه آنچنان است كه فقط بترسم و هيچ اميد نداشته باشم و نه آنچنان است كه همه اميد باشد و هيچ ترس نباشد. 3معناى خوف آن است كه نسبت به كارهايى كه در اين دنيا انجام مىدهيم، هميشه خائف باشيم و گرنه حسّ غرور در وجود ما جوانه مىزند و درخت كبر و نخوت ريشه مىگيرد. و معناى رجاء و اميد اين است كه به لطف حف اميدوار باشيم كه اين اميدوارى مايۀ نشاط او و راهنما به سوى تكامل باشد.
ايناست كهامام خمينى قدس سره مىفرمايند:
«و در سعى بين صفا و مروه با صدق و صفا سعى در يافتن محبوب كنيد كه با يافتن او، همۀ بافتهاى دنيوى گسسته