135
آن شنيدى كه حامد لفّاف
در حريم حرم چو كرد طواف. . .
تا اين كه حاتم اصم به او مىگويد:
يك زمان شرع را متابع شو
پس مرفّه به دشت در، بغنو 1
نام سنايى با عنوان حكيم همراه است و به عنوان حكيمى عارف نفس و عقل را شريف مىداند و در ضمن مىگويد حجّى كه با شرف نفس ناطقه و عقل همراه باشد، ارزشمند است و الّا سعيى بيهوده است و زحمت باديه به سيم خريدن. نفس انسانى و عقل موجب رسيدن انسان به خدا مىشود.
پدر و مادر جهان لطيف
سنايى وقتى در نعت حضرت رسول - ص - سخن مىگويد جود و بخشش و سعۀ صدر پيامبر را مىستايد و مىگويد:
او چو موسى، على ورا هارون
در اخبار و روايات آمده است كه وقتى پيامبر مكّه را فتح كرد، به داخل كعبه رفت و به شكستن بتها مشغول شد، به دست خود و على - ع - تمام بتها را درهم شكست و كعبه را از لوث وجود بتها پاك كرد، سنايى به اين جريان اشاره مىكند و ضمن ترجيح پيامبر اسلام بر ديگر پيامبران الهى مىگويد:
شرك پادار شد هلاكش كن
كعبه از بت به جمله پاك كند
مشركين را همه هلاك كند 4
سنايى بن على عشق مىورزد او را مُحرِم كعبۀ جان و مَحرم اسرار نهان مىداند قلم و نامۀ او را به زمزم و كعبه تشبيه كرده گفته است:
مُحرم او بود كعبۀ جان را
ارزش حجّ مقبول و واقعى، غير قابل احصا است. سنايى مىگويد نبايد ارزش واقعى