63
تاريخ ولادت سلمان
تعيين دقيق زمان ولادت سلمان كار دشوارى است. ليكن مىتوان با بررسى سالهاى زندگانى او و توجه به سال درگذشت سلمان، حدود سال ولادت او را معين كرد. از آنجا كه برخى داستانهاى شگفتِ افسانهآميز درباره سلمان، در بحث طول عمر او مطرح مىشود، ضرورت دارد كه اين مقدمه نيز پژوهش گردد و زندگانى سلمان از لحاظ طول عمر او، از پرده ابهام خارج شود.
الف: تقريباً اكثر منابع درجه اوّل باور دارند كه سلمان در دوران خلافت عثمان در مدائن درگذشته، با توجه به اين كه عثمان در ذى الحجّه سال 35 هجرى قمرى فوت كرده است. 1لزوماً درگذشت، سال پيش از اين تاريخ بوده است، گرچه برخى مثل ابن قتيبه وفات سلمان را در اوّل يا اوايل خلافت عثمان مىدانند. 2نكته قابل توجهى كه دلالت مىكند سلمان در دوران خلافت عثمان و در اواخر دوران، درگذشته است، اين است كه به روايت ابن حجر عسقلانى و نيز المزّى، هنگام فوت سلمان، عبدالله بن مسعود در كنار بستر سلمان حضور داشته است. از آنجا كه عبدالله بن مسعود خود در سال 34 ه. ق. درگذشته، بديهى است كه سال درگذشت سلمان نمىتواند پس از سال 34 ه. باشد. 3در يك كلام سال درگذشت سلمان را مىتوان سال 33 ه. دانست كه مورد پذيرش اكثريت منابع معتبر است. 4
ب: طول عمر سلمان است كه اگر بتوانيم رقم قابل قبولى براى طول عمر سلمان جستجو كنيم، مىتوان سال ولادت او را به تقريب دريافت.
اكثر منابع تاريخى و رجالى، از طول عمر سلمان سخن گفتهاند. ابن قتيبه در المعارف گرچه براى سلمان و طول عمر او عدد معيّن را ذكر نكرده است اما به صراحت مىگويد كه سلمان عمرى طولانى داشته است. 5منابع ديگر معمولاً عدد 250 تا 350 سال را براى سلمان ذكر كردهاند.
به عنوان نمونه، خطيب بغدادى و ابن عساكر و ابن اثير و المزّى و كازرونى و حافظ ابى نعيم اصفهانى، همگى نوشتهاند كه عمر سلمان را 350 سال گفتهاند، ليكن رقمى كه كسى در آن ترديد نمىكند 250 سال است. 6ابن اثير نيز رقم 250 را حدّ اقلى كه گفته شده مىداند. 7مقدسى در البداء و التاريخ مىگويد: عدهاى پنداشتهاند كه سلمان متجاوز از 4200 سال عمر