107مهيب را در «تاريخ المدينه» خود ثبت كرده و ديگران؛ از جمله ابن كثير در «البداية والنهايه» ضمن حوادث آن سال، مطالب وى را نقل كرده است.
خبر حريق دوم در برخى از مآخذ آمده است. اما به يُمن تلاش يكى از عالمان ايرانى، كه آن زمان در مصر بوده و سپس به مدينه رفته، گزارش دقيقى از حادثۀ مزبور و نيز بازسازى حرم در دست داريم. وى فضل اللّٰه بن روزبهان خنجى اصفهانى (م927) است كه از شخصيتهاى فكرى برجستۀ دو دهۀ آخر قرن نهم و سه دهه نخست قرن دهم هجرى است.
وى در زندگى همواره درگير تلاشهاى فكرى و سياسى سختى بود. او سالها در مصر، آذربايجان و چند سالى در اصفهان و هفده سال آخر حياتش را در ماوراءالنهر گذرانيده است. از وى آثارى برجاى مانده كه مهمترينش «عالم آراى امينى» ، «مهمان نامۀ بخارا» ، «وسيلة الخادم الى المخدوم در شرح صلوات چهارده معصوم» ، «سلوك الملوك» و جز آنهاست. وى در شمار اهل سنت و جماعت بوده و علىرغم تعصب دينىاش - كه بخش عمدۀ آن در ضديت با صفويان، بويژه شاه اسماعيل بوده - علاقه به خاندان عصمت و طهارت داشته است. به همين دليل نيز كتابى در شرح حال چهارده معصوم نگاشته كه ما آن را چاپ كرده و شرح حال او را در مقدمۀ آن آوردهايم. 1زمانى كه در مسجد نبوى آتشسوزى شد، فضلاللّٰه در مصر بوده است. او خود مىگويد:
در آن زمان سلطان «الملك الأشرف ابو نصر قايتباى» بر ديار مصر حكومت مىكرد.
من نيز در شهر قاهره در محلۀ بابالنصر، در نزديكى مسجدى كه به نام «امير بردى بيك» شهرت داشت، در خانۀ «مولانا ملكالتجار بالبلادالمصرية و الديارالشامية و الحجازية الخواجا شمسالدين محمد بن الزمنالشامى، صاحب الخيرات الكثيرة» زندگى مىكردم.
مردم مدينه پس از وقوع حريق، از حاكم مصر، الملك الاشرف درخواست كمك كردند و او نيز همين خواجه شمسالدين را براى بازسازى مسجد و حرم نبوى به مدينه فرستاد. او خواجه نيز فضلاللّٰه را به همراه خود برده و آنها در ربيعالآخر سال 887؛ يعنى شش ماه پس از وقوع آتشسوزى به مدينه رسيدند.
فضلاللّٰه، مجموع رخدادهاى مربوط به وقوع آتشسوزى را از زبان عالمان مدينه گردآورى و تحرير كرده، پس از آن، از وقايعى كه از زمان حركت از مصر آغاز شده تا انتهاى