106 گزارش آتش سوزى مسجد نبوى در سال 886 هجرى و بناى مجدد آن از زبان يك شاهد عينى

(ترجمۀ رسالۀ هداية التصديق الى حكاية الحريق) (از فضل اللّٰه بن روزبهان خنجى) (م 927)

رسول جعفريان

مكه و مدينه دو شهر مقدس و منوّرى است كه دل همۀ مسلمانان براى آن مى‌تپد و شوق ديدار آن، در قلب تمامى مؤمنان موج مى‌زند. جايى كه به همۀ مسلمانان تعلق دارد و همه بدان تعلق خاطر دارند. جاى جاى شهر مدينه، يادگارى است از حضور رسول خدا - ص - و اهل بيت - عليهم‌السلام -. در آن ميان، حرم مطهر نبوى - صلّى اللّٰه عليه و آله - جايگاه ويژه‌اى دارد.

در طول تاريخ، حرم مطهر و مسجد نبوى، هر از چندى به وسيلۀ كسى يا كسانى بازسازى شده و خلفا و سلاطين كوشيده‌اند تا با كسب افتخار تجديد بناى آن، يادگارى از خود برجاى گذارند. در اصل اين يادگارها، متعلق به مردمانى است كه با اموال آنان، اين بناها ساخته و سرپا شده است.

در رمضان سال 886 هجرى قمرى، حرم مطهّر نبوى بر اثر يك صاعقه دچار آتش سوزى شد و بخش اعظم سقف آن، كه از چوب ساخته شده بود، در آتش سوخته و ستونهايش از بين رفت و تنها قبر مطهّر نبوى و قبۀ آن از آتش در امان ماند. اين دومين آتش‌سوزى در مسجد نبوى بود؛ بار نخست آن، در سال 654 هجرى - دو سال قبل از سقوط بغداد به دست مغولان - رخ داد كه بى‌احتياطى يكى از فراشان، مسبب اصلى آن بود. ¹ابو شامه آن حادثۀ