48تخيير ميان قصد اقامت ده روز و يا عدم آن كرده است. 1اما انصاف اين است كه روايات باب را نمىتوان بدينگونه توجيه كرد و لذا اكثريت قاطع علماى شيعه، نظر شيخ صدوق را نپذيرفتهاند و بالإتفاق نظر به تخيير دادهاند و ميان رواياتى كه امر به «اتمام» داشت و همچنين روايات مقابل آنها كه امر به «قصر» مىكرد، بدينگونه جمع كردهاند و روايات تخيير را قرينۀ اين جمع گرفتهاند.
مرحوم آيةالله حكيم در مقام جمع ميان روايات گفته است: حكم اوّلى تخيير است ولى گاهى عنوانى عارض مىشود كه يكى از دو طرف تخيير، تعيّن پيدا مىكند 2و مرحوم آيةالله خويى مىگويد: بايد روايات قصر را حمل بر تقيه و روايات اتمام را حمل بر افضليت آن كنيم تا ميان اين روايات و راويات تخيير جمع كرده باشيم. 3مطلب ديگر اين كه آيا مورد حكم مسجدالحرام است و يا شهر مكه؟ با توجه به روايات باب با اطمينان مىتوان گفت كه موضوع آن شهر مكه است هرچند كه احتياط اقتضا مىكند كه به مسجد الحرام اكتفا كنيم.
در اينجا توجه خوانندگان را به چند فتوا از مراجع معاصر جلب مىكنيم:
امام خمينى - قدّس سرّه - فتوا دادهاند بر اين كه: مسافر در مسجدالحرام و مسجدالنبى مخير ميان قصر و اتمام است ولى در شهر مكه و مدينه احتياط در اتمام مىباشد. 4
آيةالله گلپايگانى - قدس سره - حكم به مسجدين را به شهر مكه و مدينه تعميم داده و اتمام در آن دو شهر را جايز مىداند. 5
و آيةالله خويى - قدس سره - نيز حكم تخيير را به دو شهر مكه و مدينه تعميم مىدهد. 6