49 4 - حرمت اخذ لقطه از حرم

بطورى كه مى‌دانيم لقطه مالى است كه از كسى گم شده و كس ديگرى آن‌را پيدا كرده است. حكم اوّلى در لقطه اين است كه انسان مى‌تواند مال گم شده را بردارد و تا يكسال آن‌را پيش خود نگهدارد و همه‌جا اعلام كند. اگر صاحبش پيدا نشد مى‌تواند آن‌را صدقه بدهد و مى‌تواند آن‌را تملك كند.

اما لقطۀ حرم و مالى كه در حرم پيدا شده است حكم ديگرى دارد و آن اين كه انسان نبايد به آن دست بزند و بردارد. اخذ لقطه در حرم، حرام است و اگر احياناً كسى لقطه را در حرم برداشت براى هميشه ضامن مى‌شود و پس از گذشت يكسال بايد آن‌را از طرف صاحب مال تصدّق بدهد و هر وقت صاحب مال پيدا شد بايد بمقدار مالش به او بپردازد.

شيخ طوسى و ابن ادريس و شهيد اول در اين مسأله همانگونه كه گفتيم فتوا داده‌اند. ¹مستند اين فتوا روايات متعددى است كه از ائمۀ اطهار - عليهم السلام - نقل شده است؛ از جمله:

- عن الفضيل بن يسار قال: «سألت أباجعفر - عليه السلام - عن لقطة الحرم؟ فقال: لاتمس ابداً حتّى يجيئ صاحبها فيأخذها. قلت: فان كان مالاً كثيراً؟ قال: فان لم يأخذها الاّ مثلك فليعرفها.» ²فضيل بن يسار مى‌گويد: «از امام باقر - عليه السلام - دربارۀ لقطۀ حرم پرسيديم. فرمود: هرگز دست به آن نزن تا صاحبش بيايد و آن‌را اخذ كند، گفتم: اگر مال زيادى باشد؟ فرمود: اگر آن‌را اخذ نكند مگر كسى مانند تو، پس بايد آن‌را اعلام نمايد.»

- عن على بن حمزة قال: «سألت العبد الصالح عن رجل و جد دِيناراً فى الحرم فاخذه؟ قال: بئس ما صنع ما كان ينبغى له ان يأخذه قلت:

ابتلى بذلك، قال: يعرفه قلت: فانّه قد عرّفه فلم يجد له باغياً، قال: يرجع