116مىكند كه اگر مقام ابراهيم از جمله آيات باشد، موارد ديگرى را كه بتوان از آيات بينات شمرد و در حق آنها اين لفظ را اطلاق كرد، چيست؟ و خود جواب مىدهد: از جمله آنها حَجَر و حطيم است. 1
بيضاوى مواردى شبيه به آنچه كه شيخ طوسى ذكر فرموده آورده است. 2
قرطبى نيز مواردى چون: مقام ابراهيم، حجرالأسود، حطيم، زمزم و مشاعر را ذكر كرده و از ابوجعفر نحاس نقل كرده است كه آيات بينات شامل:
صفا، مروه، پرواز نكردن پرندگان بر فراز آن و كيفيت نزول باران در مسجد نسبت به جاهاى ديگرِ زمين مىشود. 3
جلال الدين سيوطى رواياتى را نقل مىكند كه بر اساس آنها، آيات بينات عبارت از: مقام ابراهيم، مشعر، امنيت، وجوب حج بر مستطيع، كعبه، صفا و مروه مىداند. 4
در تفسير «روح البيان» نيز مواردى شبيه به آنچه كه بيضاوى نقل كرده آمده است. 5
از مجموع آنچه نقل شد، استفاده مىشود كه با تكيه بر ظهور جمع آيات بينات، اين معنا تنها در يك نشانۀ بارز - كه البته از اهميت بسيار بالايى برخوردار است - يعنى مقام ابراهيم، كه اثر پاى آن پيامبر عظيم الشأن را در خود حفظ كرده است منحصر نمىشود، و بىترديد حجر اسماعيل يكى از مصاديق بارز آن بشمار مىآيد، و اهميت حجر از برخى از مواردى كه مفسّران در ذكر مصاديق آن عنوان كردهاند، بمراتب بيشتر است، و با توجه به اين نكته كه بعضى از اهل سنت حجر اسماعيل را حطيم مىنامند، و ما بر اساس نقل آن را در جاى ديگر مسجد مىدانيم، شمول آن بر مورد بحث را طبرى و قرطبى تصريح نمودهاند.
در اين ميان آنچه كه مهم است وجود يك روايت از معصوم - عليه