204مفسّران در تفسير اين آيه يادآور مى‌شوند كه مقصود خدا اين است كه خدا كعبه را مايۀ نشاط مردم در امور مربوط به دين و دنيا قرار داده و سبب جهش آنان به سوى اهداف و مقاصد مادى و معنوى آنهاست. 1
مفسّر بزرگ مرحوم طبرسى مى‌گويد: حج مايۀ برپايى حيات مردم و تجارت آنهاست و به وسيلۀ حج زندگانى آنان تأمين مى‌شود و انواع بركت نازل مى‌گردد. 2
و اگر ما بخواهيم اين جمله را به زبان فارسى برگردانيم، بايد بگوييم كه حج مايۀ قوام زندگى مسلمانان است. و مقصود از زندگى، اعم از جهات مادى و معنوى است. بنابراين بايد حج تأمين كنندۀ كليۀ نيازهاى مسلمين باشد و در اين گردهم‌آيى علاوه بر تبادل اطلاعات، به يكديگر كمك كنند و جامعۀ اسلامى را با نقشه‌هاى صحيح از هر نوع هجوم بيگانه مصون بدارند.
كسانى كه علاقمندند حج را به عنوان يك فريضۀ دينى محض، مجرّد از اغراض بزرگ سياسى مطرح كنند، به اين آيه توجه نكرده و دربارۀ آن درست نينديشيده‌اند.
زائران خانۀ خدا و بالأخص انديشمندان كه از هر نقطه با كوله‌بارى از اطلاعات و مشكلاتى وارد اين مركز مى‌شوند، بايد پيش از برگزارى مراسم حج يا پس از آن، در كنفرانسها و سمينارهاى مختلف شركت كنند و در خط مشى اقتصادى، سياسى و نظامى به مسلمانان فكر كنند و عملاً ثابت كنند كه حج مايۀ قوام زندگى است. و زندگى حقيقى بر اين اجتماع سنگينى مى‌كند. از اين رو در روايت آمده است كه: اگر مسلمانان آن را ترك كنند مهلت داده نمى‌شوند.» 3
س - چه بهره‌هايى از سفر حج مى‌توان گرفت؟
ج - سفر حج يك سفر روحانى، عبادى و سياسى است. مى توان در