104كردن بنده بهتر است!
امام صادق(ع) پس از نقل اين مطلب فرمودند: به خدا سوگند كه ابوحنيفه دروغ گفته و فتواى ناحق داده است، به خدا سوگند كه حج خانۀ خدا بهتر است از خريدن و آزاد كردن يك بنده و بندۀ ديگر تا برسد به ده بنده، سپس فرمود واى بر ابوحنيفه، آزاد كردن كدام بنده به طواف كعبه و سعى صفا و مروه و فيض عرفه و سرتراشيدن و رمى جمرات خواهد رسيد؟ اگر آنگونه كه ابو حنيفه گفته، باشد (و اين مطلب شهرت پيدا كند) مردم حج خانۀ خدا را تعطيل خواهند كرد. 1
در حديثى ديگر عمر بن يزيد مى‌گويد: از امام صادق(ع) شنيدم كه مى‌فرمود: «حج از آزاد نمودن ده برده بالاتر است و شمردند تا به هفتاد بنده رسيد سپس فرمود يك طواف و دو ركعت نمازش از يك بنده آزاد كردن بالاتر است». 2
از برخى روايات استفاده مى‌شود كه در آن زمان بر اثر تبليغات غلط، اين انديشه در اذهان تعدادى از متدينين نيز نفوذ كرده بود.
سعيد سمّان مى‌گويد: من همه ساله به حج مشرف مى‌شدم در يك سالى كه مردم دچار قحطى و سختى شدند ياران من گفتند: اگر امسال هزينه سفرت را در راه خدا صدقه دهى از حج افضل و برتر است. من به آنها گفتم شما مطمئن هستيد؟ گفتند آرى، من هم هزينۀ سفر حج را به مستمندان داده و آن سال در خانه ماندم، ليكن در شب عرفه خوابى ديدم كه در نتيجه از كار خود پشيمان شده و با خود گفتم از اين پس به سخن كسى گوش فرا نمى‌دهم و حج خانۀ خدا را ترك نمى‌گويم... سال بعد به حج رفته و در منى خدمت امام صادق(ع) رسيدم و داستان خود را شرح
دادم، حضرت پس از بيان مطالبى سه مرتبه فرمود: «واَنّىٰ له مثل الحجّ؟» انسان با كدام طاعت ديگر مى‌خواهد به پاداش حج دست يابد؟... 3
اين مسأله بحدى در جامعه جدى شد كه برخى به خود اجازه داده