105رسماً به امامان شيعه اعتراض مى‌كردند:
ابوحمزه ثمالى نقل مى‌كند كه شخصى به امام سجاد(ع) گفت: شما جهاد در راه خدا را كه كارى مشكل و سخت است رها كرده و حج را كه كارى ساده و آسان است انتخاب كرده‌ايد؟
راوى مى‌گويد امام در آن هنگام تكيه داده بودند، يك مرتبه نشستند و به آن شخص فرمودند: واى بر تو آيا آن مطلبى كه رسول خدا(ص) در حجةالوداع فرمود به تو نرسيده است؟ پيامبر(ص) هنگام وقوف به عرفه و در حالى كه خورشيد غروب مى‌كرد به بلال فرمودند تا از مردم بخواهد ساكت شوند، آنگاه كه مردم سكوت كردند فرمود: خداوند، امروز شما را مورد عنايت قرار داده، نيكوكارتان را آمرزيد و شفاعت نيكوكاران را در حق گنهكارانتان پذيرفت، پس با آمرزش گناهان كوچ كنيد، و از براى آنان كه جرمهايى دارند خشنودى خود را ضمانت كرد. 1
برخى از قصّه‌پردازان نيز در دامن زدن به اين طرز تفكر سهيم بوده‌اند؛ عبدالرحمن ابى عبدالله مى‌گويد به امام صادق(ع) عرض كردم عده‌اى از قصّاص مى‌گويند اگر كسى حج واجب را انجام داده و پس از آن بجاى رفتن به حج، صدقه بدهد براى او بهتر است. امام فرمودند: «دروغ گفته‌اند! اگر مردم چنين كنند اين بيت تعطيل خواهد شد و حال آنكه خداوند عزوجل اين خانه را وسيلۀ قيام براى مردم قرار داده است». 2
پس از آنكه بنى‌اميه، پايه‌هاى حكومت خويش را تحكيم بخشيده، بر مردم مسلط شدند، با يك برنامه حساب شده مسجد جامع اموى را در دمشق بنا كردند تا مردم را از مدينه منوره و مكه مكرمه منصرف نموده، به
آنجا متوجه كنند و بلكه به جاى كعبه معظمه به حج آن وادار سازند. 3
عبدالملك بن مروان نيز مردم شام را از رفتن به حج باز مى‌داشت، مردم به فرياد آمده، به وى گفتند: ما را از حج و زيارت بيت‌اللّٰه‌الحرام كه يك واجب شرعى است باز مى‌دارى؟ پاسخ داد محمد بن شهاب زهرى