103چوپانى كردند، پس از گذشت دو سال، مأمورين دولتى توانستند حاجيان را از دست دزدان آزاد كنند. 1
در سال 405 از بيست هزار حاجى، تنها شش هزار نفر زنده ماندند و بر افراد باقيمانده نيز بحدى شرايط سخت شد كه شتران سوارى و مورد نياز خود را كشته از گوشت آنها براى رفع گرسنگى استفاده كردند. گاهى اوقات حاجيان، گرفتار سيل و خشم طبيعت مى‌شدند چنانكه در سال 349 وقتى حجاج مصر به كشورشان بازمى‌گشتند شب هنگام، سيل عظيمى آمد و بسيارى از آنان غرق شدند، آب جنازه‌ها و اثاثيه‌شان را به دريا برد. 2
با توجه به دورى راه و خطرات گوناگونى كه بر سر راه حاجيان وجود داشت آنان كه جان سالم بدر برده، و به سلامت برمى‌گشتند با عزت و تكريم فراوان به شهر و روستاى خويش وارد مى‌شدند، و مردم از آنها تجليل فراوان مى‌كردند.
در بارۀ حاجيان بغدادى نوشته‌اند كه هنگام ورود در «ياسريه» (حومۀ بغداد) شب را مى‌خوابيدند و صبح هنگام وارد شهر مى‌شدند تا مردم بتوانند از آنها بخوبى استقبال كنند.
حجاج شرق نيز كه از بغداد به وطن خود بازمى‌گشتند در اين شهر از طرف شخص خليفه مورد استقبال قرار مى‌گرفتند. 3
ليكن در برابر اين همه ارزش و عظمت، معاندين با اسلام و عناصر نادان و متحجر، با تبليغات مسموم خود در طول تاريخ، تلاش كرده‌اند تا از اهميّت و نقش عظيم حج بكاهند و مردم را نسبت به اين فريضۀ مهم بى‌رغبت كنند.
ابراهيم بن ميمون براى امام صادق(ع) نقل كرده و مى‌گويد: در حضور ابوحنيفه نشسته بودم مردى آمد و از او پرسيد: كسى كه حج واجب
را انجام داده، آيا باز هم اگر به حج برود، بهتر است يا آنكه با هزينه حج، بنده‌اى خريده او را در راه خدا آزاد كند؟ ابوحنيفه پاسخ داده بود: آزاد