70علىبن ابى طالب است.» 1
ابن شهر آشوب نوشته است: «متولد شد در مدينه روز شنبه، اول رجب و گفته شده سوم صفر سال 57 هجرى.» 2
چنانكه از منابع تاريخى بر مىآيد، در ولادت ايشان اندك اختلافى موجود است، كه البته بر روند كلى نوشتار ما اشكالى ايجاد نمىكند.
والاييهاى علمى امام باقر(ع)
القابى كه در عرب براى افراد در نظر گرفته مىشده، ارتباط روشنى با شاخصهاى وجودى افراد داشته و معرف صفتى از صفات وى بوده است.
«و له ثلاث ألقاب؛ باقر العلم و الشاكر و الهادي، و أشهرها الباقر و سمي بذلك لتبقره في العلم و هو توسعه فيه».(اربلى، ج3، ص128، 1405ق.)
«براى امام پنجم، سه لقب است؛ باقر العلم، شاكر و هادى و مشهورترين آنها، باقر است و علت ناميده شدنش به لقب، فراگيرى دانش آن گرامى است.» (كه در همۀ حوزههاى دانشى، داراى ارج و عظمت و وقوف و اطلاع است).
باقر (كلمهاى عربى و صفت است) شكافنده، گشاينده و وسعت دهنده (دهخدا، على اكبر، 1373ش. كلمۀ «باقر»، «بقر» و...)
بقر را از اين جهت بقر مىگويند كه زمين را مىشكافد، شخم مىزند.
علت ناميده شدنِ محمد بن على(ع) به باقر، آن است كه پيامبر(ص) براساس خبرهاى عرشى و غيبى كه از اسرار و رموز آفرينش و فرزندان گرامىاش، از جبرئيل دريافت فرموده، مىدانستند كه در آينده فردى از فرزندانش پا به صحنۀ گيتى مىنهد كه در علوم و دانشهاى دينى سرآمد روزگار است، مجدّد شريعتش مىباشد و به دانشها و علوم، توسعهاى در خور شأن و والايى شريعت، جامعيت و خاتميت آن مىبخشد، و آن نكتههايى بديع، تعيين كننده و