69تا آنگاه كه مردى از فرزندان مرا مىبينى كه همانندترين افراد به من است؛ هم اسم من و شكافندۀ علم است. هرگاه او را ديدى سلامم را برسان.» 1
در اين بخش از نوشتار، گوشهاى از حيات نورانى آن ثمرۀ علم و دانش نبوى و آن سلالۀ پاك و بازآورندۀ دفتر دانش دينى را به بحث مىگذاريم تا تذكارها و نكتههاى گشايشگر و روشنىآورش را فراروى شاگردان و شيعيان و مسلمانان آزاده و درست انديش عالم اسلام بنمايانيم و در تبيين انديشههاى تابناك و روشنگرش راهى را بگشاييم.
حقيقتاً او نورى است روشنگر كه از مشرق حقيقت تابيده و همچنان در تلؤلؤ و درخشش است. اين نور تابنده، فردى از هاشميين و علويين است. در سال 57 هجرى از مادر گرامىاش امّ عبدالله، فاطمه دختر گرامى حسن بن على (امام مجتبى)(عليهما السلام) پا به صحنۀ هستى نهاد.
چنانكه اشارتى شد؛ پدرگرامىاش، على بن الحسين بن على بن ابىطالب بن عبدالمطّلب بن هاشم بن قصى بن كلاب است و اكنون اشارتى بايد كه مادرش فاطمۀ بنت حسن بن على بن ابى طالب بن هاشم بن قصى بن كلاب مىباشد كه چنين بناى عظيم و بزرگى، او را فردى از هاشميين و علويين قرار داد.
ابوجعفر طوسى مىنگارد: «محمد بن على بن حسن بن على بن ابىطالب - كه درود خدا بر آنان باد - باقر و شكافندۀ علم دين است كه در سال 57 هجرى قمرى در مدينه متولد شد. مادرش امّ عبده (يا امّ عبدالله يا امّ حسن) فرزند امام حسن مجتبى(ع) است. او فردى هاشمى از هاشميان و علوى از علويان است.» 2
او از دو طرف علوى است و از دو طرف فاطمى است و داراى نسبى طلايى، نورى و درخشنده است.
ابن خلكان نوشته است: «ابوجعفر محمد بن زين العابدين، ملقب به امام باقر(ع) ، ولادتش در مدينه روز سه شنبه سوم صفر سال 57 هجرى بوده و عمر شريفش در روز قتل جدش حسين(ع) ، سه سال بوده و مادرش ام عبدالله دختر حسن بن