112عنها - به دست خود نشانده و قريب آن نخل به ميان صحن حرم، قبّۀ معظّمه است كه آن را خزانۀ زيت گويند. از اسباب مُطلاّ و آفتابههاى طلا و شمعدانهاى ملوّن به ذهب و فضّه آنجا است و در ميان آن گنبد، حوضى بزرگ كه اطراف آن را از هفت جوش برآوردهاند و آن مملو از زيتون خالص باشد؛ و هر سر ماه درِ آن خانه را گشايند؛ شيخ الحرم و خدّام محترم آنجا نشينند و از آن حوض مقدار يك ماه روغن برآرند و آن را هر شب به قنديلهاى حرم شريف اندازند تا آخر ماه درِ آن خانه بسته باشد؛ باز در غرّه ماه جديد، كليد آن را آرند و به دستور مذكور روغن از آن مسكن برآرند و روغن زيتون هميشه از مصر محروسه آيد و آن حوض همواره مملو باشد و بانى آن قبّه مادر خليفه ناصرالدين است كه مزار فيض آثار سيدنا حمزه را نيز او عمارت كرده، گنبد عالى ساخته در سال پانصد و هفتاد از هجرت.
دگر خانه هاى عالى در اطراف حرم متعالى باشد و هميشه مملو از گليمهاى كرباسى و بورياهاى مصرى و يمانى كه هر سال در حرم شريف فرش كنند و هميشه اين بساطها از مصر محروسه آيد و آن بود كه هر شب از آن شمعها روشن سازند. در شبهاى ماه شريف رمضان هر شب چهل شمع مومى كه هر يك در طول به قدّ آدمى برابر و در سطبرى از قبضهاى بزرگتر گرانند و در تمام سال دو شمع كلان كه در طول ده گز و در مقدار چهار گز و در سطبرى دو مقدار چهار گز بود و در دو طرف محراب گذارند و به نردبان هشت زينهگى [نردبان هشت پله] برآمده او را درگيرانند و چهار شمع ديگر نيز هر شب از غير آن در پيش آن دو محراب نهند. و سبب گذاشتن شمع متعدداً و مبالغه در دو طرف محراب، آن است كه نور و ضيا زياده از مدّعا بود احتياطاً لخوف الأعداء؛ و اين قاعده از زمان. . . خليفۀ ثانى سيدنا عمر - رضى الله عنه - منعقد گشت؛ زيرا كه ايشان در نماز فجر در محراب بودند و محراب تاريك بود، آن ملعون سياه دل، در پهلوى شريفش درآمده، به ضرب خنجر به هلاكت رسانيد؛ چنان چه اين قصّه مشهور است. 1
و در درون حجرۀ شريفه نيز از شمعهاى كلان دو شمع و صد قنديل درگيرانند. در مجموع حرم شريف، هزار قنديل هر شب برپا سازند. از آن جمله سيصد و نود قنديل در مسجد قديم نبى است - صلّى الله عليه وآله و سلّم - و از باب السلام تا مواجهۀ نبى - عليه السلام - دويست قنديل است و از باب السلام تا باب الرحمه صد قنديل است. باقى تا هزار در تمام حرم محترم سيد مختار است - صلّى الله عليه وآله و سلّم. در محاق هر قبّه، يك زنجير و در ميان هر دو ستون سه زنجير معلّق است كه بر آن قنديل آويزند و آن زنجيرها همه از برنج خالص است به وزن هركدام دو ده سير زياده است. بيت: