111دوم باب متهجد است؛ و اين باب شمالى حجره آن عالى جناب است. آن شفيع يوم الحساب از اين باب به مسجد متهجّد بيرون مىآمده و آن را باب جبرئيل - عليه السلام - گويند؛ چرا كه مقام جبرئيل - عليه السلام - در دل آن باب است و صفّه كه مقام اصحاب صفّه بوده، در پيش آن است.
سيوم باب حجرۀ فاطمه است؛ كه آن محاذى باب جبرئيل - عليه السلام - است در ديوار شرق حجرۀ شريفه است. مدخل خدّام فى كل ايام من الصبح والشام بر روضه كرام، آن خيرالأنام - عليه السلام - به جهت در آوردن شمعهاى عظام و قنديلهاى رخام براى شبهاى ظلام آن مقام نورانى فام، از آن باب است.
چهارم باب صغير است؛ و آن در مواجه منبر آن رسول صغير و كبير است به جانب قبله، آن را باب توبه نيز گويند؛ چرا كه توبه از هر باب در آن باب مقبول است و باب اجابه نيز گويند كه چون واقعۀ صعب پيش آيد و حاجت قوى افتد، آن باب گشايند، آنگاه اشراف و مشايخ بىكبرُ لاف به نياز برآن در آيند و گشايند و به تضرع تمام دعا كنند و دعا در آنجا مستجاب است.
هر دعايى كش بود در آستان مصطفى
و در محاذى آن باب در ديوار قبله مسجد، درى است كه آن به جانب بوستان نبى انيس جان - صلّى الله عليه [و آله و سلّم - گشاده مىشود. آن باغچه تخميناً چهل در چهل گز بود و انواع اشجار و رياحين و ازهار در آن معدن انوار بسيار باشد. چاه آب شيرين و سقايه با تزيين بر در آن باغ است و دروازه آن باغ در محاذى خانۀ ايوب انصارى است كه - رضى الله عنه - قبل از اين در باب جبرئيل - عليه السلام - مذكور شد و اليوم در آن منزل خانقاه و رباط كه آن را زاويه جنيديه و رباط ايوب انصارى نامند؛ و آن بوستان را باغ نبى گويند - صلّى الله عليه [و آله و سلّم - وگويند در زمان نبى - عليه السلام - نيز گويند همچنان بوده آنجا.
اى خاك درِ تو سرمه چشم جهان
فصل هشتم در بيان احوالات متفرّقه كه متعلق است به حرم شريف
بدان كه در صحن حرم شريف نزديك به ايوان شرق، نخلى است كه گرد آن را پنجره گرفتهاند و خدّام حرم شريف آن را ضبط نمايند و ثمرۀ آن را هر سال بلا نقصان به خونگار [خواندگار] روم فرستانند و مشهور آن است كه آن نخل را سيدة النساء، فاطمه زهرا - رضى الله