154كردند: نه، او فوت نكرده است! پس پيامبر گريه كرد. چون مردم گريه رسول الله را ديدند، گريستند. پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم فرمودند:
«أَنَّ اللَّهَ لاَ يُعَذِّبُ بِدَمْعِ الْعَيْنِ وَ لاَ بِحُزْنِ الْقَلْب» .
«خداوند بر اشك چشم و به اندوه قلب، عذاب نمى كند.»
مرحوم سيد شرف الدّين مى نويسد:
«اين حديث از سه جهت: فعل و گفتار و امضا، دليل است بر جواز گريه بر ميت.»
پس يادآور مى شود:
«روايات صحيحى كه نقل مى كنند، گريه پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم بر درگذشتگان، بيش از آن است كه به شمارش در آيد.» 1
*سيرۀ گفتارى پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم:
گفتار و تأييدات پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم بر مشروعيت گريه، فراوان و موارد آن بسيار (مستفيض) است.
1. هنگاميكه جعفر طيار شهيد شد، پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم نزد همسر وى، اسماء بنت عميس آمد و او را تسليت گفت. در اين زمان حضرت فاطمه عليهاالسلام وارد شدند و گريه مى كردند و نوحه سر مى دادند و مى گفتند: «واعَمّاه» . پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم فرمودند:
«عَلَى مِثْلِ جَعْفَرٍ فَلْتَبْكِ الْبَوَاكِى»
«گريه كنندگان بايد بر مانند جعفر طيار بگريند.»
سيد شرف الدّين در اين باره مى نويسد:
«اين حديث مستفيض و سندش صحيح است. اين روايت، هم تأييد پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم را دارد و هم دستور گريه كردن بر درگذشتگان را، ضمن اينكه خود گريۀ حضرت زهرا3 دليل كامل و رسايى بر جواز است.» 2
2. هنگامى كه پيامبرخدا صلى الله عليه وآله وسلم از جنگ احد به مدينه بازگشت، ديد زن هاى مدينه بر مردانشان گريه مى كنند (پس از تأييد گريه آنان) فرمود:
«لَكِنَّ حَمْزَةَ لاَ بَوَاكِىَ لَهُ» .
وقتى مردم اين اظهارات حضرت را شنيدند، از آن پس، وقتى مى گريستند، بر حضرت حمزه نيز گريه مى كردند.