153چرا گريه مى كنيد؟ ! حضرت در پاسخ او فرمودند:

«اِنَّها رَحْمَةٌ» ، به جهت علاقه و مهربانى است. پس فرمودند:

«إِنَّ الْعَيْنَ تَدْمَعُ، وَالْقَلْبَ يَحْزَنُ، وَلاَ نَقُولُ إِلاَّ مَا يَرضى رَبُّنَا وَإِنَّا بِفِرَاقِكَ، يَا إِبْرَاهِيمُ لَمَحْزُونُونَ» . ¹

«چشم مى گريد و قلب اندوهگين است. جز رضاى پروردگارتان نمى گويم. اى ابراهيم! در فراغ تو اندوهگينم!»

سيد شرف الدّين نتيجه مى گيرد:

«پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم گريه بر فرزند خويش را «رحمت» ناميد. اين نشان مى دهد كه گريه، كارى نيكو است و اشك چشم و اندوه بر درگذشته، گناهى ندارد. بلكه گناه هنگامى است كه سخنى گفته شود كه باعث خشم خدا گردد و بر خداوند اعتراض باشد.» ²

5. هنگاميكه پيامبر خدا، قبر مادرش آمنه را زيارت كرد. خود گريه كرد و همراهانش را نيز گرياند.

سيد شرف الدّين از اين سيرۀ عملى نيز نتيجه مى گيرد:

«اين سيره نيز از دو جهت (تأييد و تقرير) دليل بر جواز گريه بر درگذشتگان است؛ زيرا هم خود گريستند و هم گريۀ ديگران را تأييد كردند.» ³

6. چون يكى از دختران پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم فوت كرد، حضرت در كنار قبر وى گريه كرد. ⁴

7. روزى كه فرزند يكى از دختران پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم از دنيا رفت، اشك از چشمان پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم جارى شد. سعد پرسيد: يا رسول الله، چرا گريه مى كنيد؟ حضرت فرمودند:

«هذِهِ رَحْمَةٌ جَعَلُهَا اللَّهُ فِى قُلُوبِ عِبَادِهِ وَ إِنَّمَا يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاء» .

«اين رحم و مهربانى است كه خداوند در دل بندگاش نهاده است، خداوند به بندگان مهربانش رحم مى كند.»

سيد شرف الدّين در حاشيه اين روايت مى نويسد: «در سخن حضرت كه مى فرمايند:

«هَذِهِ رَحْمَةٌ يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ» تأمّل كن كه اين سخن استحباب گريه بر درگذشته را ثابت مى كند.» ⁵

8. هنگاميكه سعدبن عباده در آستانۀ مرگ قرار گرفته بود، پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم با جمعى از اصحاب به قصد عيادت وى آمدند. او را در ميان اندوه اهلش يافتند. فرمودند: سعد فوت كرده است. اصحاب عرض