89
وَ لا تَطْرُدِ الَّذينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداۀِ وَ الْعَشِىِّ يُريدُونَ وَجْهَهُ ما عَلَيْكَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَىْءٍ وَ ما مِنْ حِسابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَىْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمينَ . 90
«آنان را كه صبح و شام خدا را مىخوانند و جز ذات پاك او نظرى ندارند، از خود دور مكن. نه چيزى از حساب آنان بر عهدۀ توست و نه چيزى از حساب تو بر عهدۀ ايشان. اگر آنان را طرد كنى از ستمگران خواهى بود.»
در شان نزول آيه نوشتهاند:
«جمعى از قريش ازكنار مجلس پيامبر (ص) گذشتند در حالىكه صهيب، عمار، بلال، خباب و. . . از مسلمانان كم بضاعت و كارگر، در خدمت پيغمبر (ص) بودند. آنان از مشاهدۀ اين صحنه تعجب كردند، گفتند: اى محمد، آيا به همين افراد از ميان جمعيت قناعت كردهاى؟ اينان هستند كه خداوند از ميان ما انتخاب كرده است؟ ما پيرو اينان باشيم؟ هرچه زودتر آنها را از اطراف خود دوركن شايد ما به تو نزديك شويم و از تو پيروى كنيم»91
اين آيه و آيات مشابه آن، نشانگر اين معنى است كه: در جامعه همواره گروهى خودخواه و خودبين هستندكه محرومان و كوخ نشينان را نا چيز مىانگارند و در صدد تحقير و توهين به آنان بر مىآيند.
پيام آوران خدا، با سرسختى هرچه بيشتر در برابر اين افكار انحرافى و طبقاتى مقاومت كردند و هيچگاه ثروتمندان كوردل را بر مسلمانان پاكدل پابرهنه و با ايمان مقدم نمىداشتند.
قرآن دراين باره مىفرمايد.
وَ اصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداۀِ وَ الْعَشِىِّ يُريدُونَ وَجْهَهُ وَ لا تَعْدُ عَيْناكَ عَنْهُمْ تُريدُ زينَۀَ الْحَياۀِ الدُّنْيا وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنا وَ اتَّبَعَ هَواهُ وَ كانَ أَمْرُهُ فُرُطاً . 92
«و همراه با كسانى كه پروردگار خود را صبح و شام مىخوانند وتنها خوشنودى او را مىطلبند، خود را به صبر وادار. هرگز چشمان خود را به خاطر زينتهاى دنيا از آنان بر مگير و از كسانى كه قلبشان را از ياد خود (خدا) غافل ساختيم اطاعت مكن. آنان كه پيروى هواى نفس كردند و كارهايشان افراطى است.»
در اينجا به عنوان حسن ختام، نگاهى مىاندازيم به بيانات حضرت امام خمينى1، احياگر اسلام ناب محمدى (ص) :
«علماى اصيل اسلام، هرگز زير بار سرمايه داران و پول پرستان و خوانين نرفتهاند و همواره اين شرافت را براى خود حفظ كردهاند و اين ظلم فاحشى است كه كسى بگويد دست روحانيت اصيل طرفدار اسلام ناب محمدى با سرمايه داران در يك كاسه است و خداوند كسانى را كه اينگونه تبليغ كرده و يا چنين فكر مىكنند، نمىبخشد. روحانيت متعهد، به خون سرمايه داران زالو صفت تشنه است و هرگز با آنان سرآشتى نداشته و نخواهد داشت.» 93
تذكر نهايى: البته نبايد از اين نكته غفلت كرد كه پابرهنگى مرادف خوبى و سلامت نفس نيست، چنانكه توانگرى مستلزم فساد وطغيانگرى نيست. گاهى انسانهاى با ايمان و شريفى هستند كه توانگرند و زندگى مادى مناسبى دارند كه موجب باقيات الصالحات فراوانى شدهاند و از آن سو، انسانهاى بىبضاعت و فقيرى هستند كه متخلق به اخلاق رذيله و اهل فساد وتعدّىاند. روحانى آگاه ودقيق مىتواند تشخيص دهد كه با هركسى چگونه برخورد كند.
مبلّغ موفق كسى است كه شخصيت مراجعه كنندگان را بشناسد، آنان را روان كاوى كند، و متناسب با ظرفيت و شخصيت آنها برنامهريزى نمايد. گول ظاهر را نخورد و مردم را فرزندان معنوى خويش تلقى نموده، در احياى شخصيت و معنويت آنها لحظهاى كاهلى نكند.
خداوند متعال همۀ ما را در شناخت و عمل به دستورات حضرت حق - جلّت عظمته - و پيامبر اعظم (ص) و اهل بيت پاك ومطهرش - صلوات الله عليهم اجمعين - موفق ومؤيد گرداند و همۀ ما را از شرّ شياطين درون و بيرون محفوظ كند! وَ آخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ الْعالَمِين .
پىنوشتها:
1. فصلت: 33
2. آلعمران:110
3. آل عمران: 104